Brazda diagonale në llapën e veshit, e njohur si shenja e Frankut, nuk është diagnozë, por mund të jetë një sinjal që ia vlen të merret seriozisht, sidomos te personat me faktorë rreziku për sëmundje kardiovaskulare
Sëmundjet kardiovaskulare vazhdojnë të jenë ndër problemet më serioze shëndetësore në botë. Kur flasim për shenjat paralajmëruese të problemeve me zemrën, zakonisht mendojmë për dhimbjen në gjoks, vështirësinë në frymëmarrje, rrahjet e çrregullta të zemrës, lodhjen apo ënjtjen e këmbëve.
Megjithatë, studiuesit kanë vënë re se edhe një shenjë shumë më pak e njohur, por lehtësisht e dukshme, mund të lidhet me shëndetin e zemrës dhe enëve të gjakut. Bëhet fjalë për një brazdë diagonale në llapën e veshit, e njohur në mjekësi si shenja e Frankut.
Shenja e Frankut është një brazdë ose rrudhë diagonale që shtrihet nëpër llapën e veshit, zakonisht nga zona pranë kanalit të veshit drejt skajit të jashtëm të llapës. Ajo mori emrin nga dr. Sanders T. Frank, i cili e përshkroi këtë shenjë në vitin 1973, pasi vuri re praninë e saj te persona me anginë pektoris dhe sëmundje koronare të zemrës.
Që atëherë, shumë studime janë marrë me këtë lidhje. Rezultatet sugjerojnë se kjo shenjë mund të jetë më e shpeshtë te personat me sëmundje të zemrës dhe të enëve të gjakut, sidomos kur shoqërohet edhe me faktorë të tjerë rreziku.
Lidhja midis llapës së veshit dhe zemrës
Disa hulumtime e kanë lidhur brazdën diagonale në llapën e veshit me sëmundjen koronare të zemrës, gjendje që ndodh kur arteriet që furnizojnë zemrën me gjak ngushtohen për shkak të grumbullimit të pllakave yndyrore.
Një rishikim sistematik i botuar në vitin 2021 përmblodhi studimet që kanë analizuar shenjën e Frankut në raport me sëmundjen koronare. Autorët theksuan se kjo shenjë është lidhur në shumë studime me ndryshime aterosklerotike, por nuk është mjaftueshëm e saktë për t’u përdorur si test diagnostik i pavarur.
Me fjalë të thjeshta, një brazdë në llapën e veshit nuk tregon automatikisht se një person ka sëmundje të zemrës. Por, nëse ajo është e pranishme te dikush që ka tension të lartë, diabet, kolesterol të rritur, duhanpirje, mbipeshë ose histori familjare të sëmundjeve të zemrës, atëherë mund të jetë një sinjal shtesë për të kontrolluar më me kujdes shëndetin kardiovaskular, transmeton Telegrafi.
A mund të lidhet edhe me goditjen në tru?
Përveç zemrës, shenja e Frankut është studiuar edhe në raport me enët e gjakut të trurit. Një studim i botuar në vitin 2017 në The American Journal of Medicine e lidhi brazdën diagonale në llapën e veshit me ngjarjet ishemike cerebrovaskulare, përfshirë sulmin ishemik kalimtar, të njohur si mini-goditje në tru, dhe goditjen në tru.
Në këtë studim u përfshinë 241 pacientë të shtruar në spital me goditje akute ishemike. Shenja e Frankut u gjet te 190 prej tyre, ose 78.8 për qind. Ajo ishte më e shpeshtë te pacientët me goditje cerebrovaskulare sesa te ata me sulm ishemik kalimtar.
Autorët vunë re gjithashtu se kjo shenjë ishte më e shpeshtë te pacientët me faktorë klasikë të rrezikut kardiovaskular, si hipertensioni, diabeti i tipit 2, mosha më e madhe dhe historia e mëparshme e infarktit të zemrës.
Megjithatë, edhe këtu vlen i njëjti kujdes: shenja e Frankut nuk e diagnostikon goditjen në tru dhe nuk parashikon me siguri se ajo do të ndodhë. Ajo tregon vetëm një lidhje të mundshme, që duhet parë bashkë me gjendjen e përgjithshme shëndetësore dhe faktorët e tjerë të rrezikut.
Shkencëtarët ende nuk kanë një përgjigje përfundimtare. Një nga teoritë është se kjo brazdë mund të lidhet me humbjen e elastinës dhe fibrave elastike në inde. Ky është një proces i ngjashëm me ndryshimet që ndodhin në arterie gjatë aterosklerozës.
Një tjetër teori sugjeron një lidhje të mundshme gjenetike, pasi shenja e Frankut është vërejtur te grupe të ndryshme etnike në vende të ndryshme të botës.
Disa studime kanë përmendur edhe ndryshime në qarkullimin e gjakut, në enët e vogla dhe në strukturën e indeve lidhëse. Këta mekanizma mund të shpjegojnë pse një ndryshim i dukshëm në llapën e veshit mund të lidhet me procese më të gjera që prekin enët e gjakut në trup.
Nuk ka vend për panik, por shenja nuk duhet neglizhuar
Prania e shenjës së Frankut nuk do të thotë se një person patjetër ka sëmundje të zemrës ose se do ta zhvillojë atë. Po ashtu, mungesa e kësaj shenje nuk do të thotë se zemra është patjetër e shëndetshme.
Megjithatë, nëse vëreni një brazdë diagonale në llapën e veshit, sidomos nëse është e thellë, e pranishme në të dy veshët ose shoqërohet me faktorë të tjerë rreziku, ia vlen të bisedoni me mjekun.
Kontrolli i tensionit të gjakut, kolesterolit, sheqerit në gjak, peshës trupore dhe zakoneve të jetesës mbetet shumë më i rëndësishëm se çdo shenjë e vetme fizike. Sa më herët të zbulohen faktorët e rrezikut, aq më të mëdha janë mundësitë për parandalim dhe trajtim në kohë. /Telegrafi/
