Një El Niño jashtëzakonisht i fuqishëm, i cili aktualisht po ngroh planetin, ka thyer rekordin historik për këtë fenomen natyror, disa muaj para se të pritet kulmi i tij.
Matjet e fundit tregojnë se rritja e temperaturës në qendër të El Niños në Oqeanin Paqësor ka arritur në 3.05°C, duke tejkaluar rekordin e mëparshëm prej 3.02°C, të regjistruar në fund të nëntorit 2015. Kjo temperaturë llogaritet në raport me mesataren e periudhës 1991–2020.
Treguesi ONI (Nino3.4), i përdorur nga meteorologët, është gjithashtu pranë thyerjes së rekordit të vitit 2015. Të dhënat bazohen në matjet e Administratës Kombëtare Oqeanike dhe Atmosferike të SHBA-së (NOAA).
Pritet një El Niño “i jashtëzakonshëm”
Sipas një mesatareje të 14 modeleve të ndryshme të parashikimit, të analizuara nga klimatologu Zeke Hausfather, kulmi në nëntor dhe dhjetor mund të arrijë deri në 4.0°C.
Këto shifra janë aq të pazakonta sa Hausfather i ka cilësuar “të jashtëzakonshme”, ndërsa ekspertë të tjerë tashmë po flasin për një fenomen në “nivelin e Godzilla-s”. Një rritje mbi 0.5°C konsiderohet El Niño, ndërsa vlerat mbi 2°C klasifikohen si El Niño “shumë i fuqishëm” ose “super El Niño”.
El Niño aktual mund të jetë më i fuqishmi i këtij lloji në të paktën 1,000 vjet. Ai pritet të shtojë një sasi të madhe nxehtësie në atmosferë, e cila tashmë po ngrohet me shpejtësi për shkak të djegies së lëndëve djegëse fosile. Për shkak të këtij kombinimi, viti 2027 mund të jetë viti më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë.
El Niño të mëparshëm jashtëzakonisht të fuqishëm, si ata të viteve 1997/1998 dhe 2015/2016, shkaktuan dëme prej qindra miliarda dollarësh në mbarë botën. Hausfather paralajmëron se fenomeni aktual mund t’i tejkalojë ndjeshëm ato pasoja.
Ekspertët paralajmërojnë për valë të forta të të nxehtit, thatësira, zjarre, përmbytje dhe pasoja në bujqësi e furnizimin me ujë në pjesë të ndryshme të botës. Në disa zona të Indonezisë janë regjistruar tashmë zjarre rekord, ndërsa në Indi reshjet e rëndësishme të musoneve kanë munguar.
Në Amerikën Qendrore dhe Karaibe, thatësira po dëmton të korrat dhe po ndikon në transportin detar për shkak të rënies së nivelit të ujit në Kanalin e Panamasë. Programi Botëror i Ushqimit paralajmëroi në gusht se pasojat e El Niños mund të shtyjnë rreth 50 milionë njerëz drejt urisë akute dhe të rrisin çmimet e ushqimeve.
Në pjesë të tjera të botës priten reshje të dendura dhe përmbytje. Peruja dhe Kili tashmë po përballen me pasoja, ndërsa Briri i Afrikës është veçanërisht i ekspozuar ndaj reshjeve të shtuara. Australia dhe Afrika Jugore mund të përballen me një verë më të nxehtë e më të thatë, duke rritur rrezikun nga zjarret dhe thatësirat.
Shkencëtarët paralajmërojnë gjithashtu se kriza klimatike mund të ndryshojë mënyrën se si sillet zakonisht El Niño, duke e bërë më të vështirë për shtetet përgatitjen ndaj pasojave.
Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres, ka thënë se planeti po hyn në “territor të panjohur” dhe në një zonë të rrezikshme të ekstremeve klimatike. /Telegrafi/
