Kongresisti republikan Joe Wilson kritikoi ashpër presidentin serb Aleksandar Vuçiq për lidhjet e Serbisë me Rusinë, Kinën dhe Iranin, si dhe paralajmëroi për mundësinë e shtypjes së protestave dhe manipulimit të zgjedhjeve në prag të votimit të planifikuar për më 25 tetor.
Wilson i shprehu kritikat e tij gjatë një seance dëgjimore të mbajtur nga Nënkomiteti i Dhomës së Përfaqësuesve të SHBA-së për Evropën, lidhur me politikën amerikane dhe sfidat e sigurisë në Ballkanin Perëndimor, transmeton Telegrafi.
“Kompania më e madhe e naftës dhe gazit në Serbi është në pronësi ruse. Vuçiqi ka blerë dhe integruar teknologji ushtarake dhe të mbikëqyrjes nga Partia Komuniste Kineze. Vuçiqi dërgoi një delegacion në funeralin e terroristit Khamenei. Këto nuk janë veprime të një qeverie që dëshiron të jetë pjesë e qytetërimit perëndimor”, tha Wilson.
Wilson e pyeti Zëvendës-Ndihmës Sekretarin e Shtetit, Daniel Lawton, nëse Departamenti i Shtetit beson se Serbia — pavarësisht dëshirës së saj të deklaruar për t’iu afruar Perëndimit — në realitet po mbështetet gjithnjë e më shumë te kundërshtarët e Amerikës.
Lawton u përgjigj se Uashingtoni dëshiron të jetë “partneri i zgjedhur” për Serbinë dhe vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor. Ai theksoi se SHBA-ja po punon për të eliminuar pronësinë dhe kontrollin rus mbi kompaninë NIS, por gjithashtu përmendi një stërvitje të përbashkët ushtarake midis Serbisë dhe NATO-s, të mbajtur në maj, si shembull bashkëpunimi.
Në këtë mënyrë, zyrtari amerikan nuk e pranoi vlerësimin e Wilsonit se Beogradi ishte larguar përfundimisht nga Perëndimi; përkundrazi, ai dha sinjale se Uashingtoni po përpiqet ende ta mbajë Serbinë brenda orbitës së tij politike dhe të sigurisë.
Më pas, Wilson ngriti çështjen e zgjedhjeve në Serbi të planifikuara për më 25 tetor. Ai pohoi se ka “indikacione të forta” se përgatitjet për manipulim zgjedhor kanë filluar tashmë, përfshirë përdorimin e profileve dhe identiteteve të rreme, si dhe të mediave shtetërore për të favorizuar autoritetet në pushtet.
Ai e pyeti Lawtonin se si do t’i tregonte Uashingtoni Beogradit se shtypja e lirisë së shprehjes dhe të tubimit, së bashku me përpjekjet për manipulim zgjedhor, mund t’i dëmtonin marrëdhëniet midis Serbisë dhe SHBA-së.
Lawton e falënderoi për pyetjen dhe deklaroi se Departamenti i Shtetit po i “monitoron shumë nga afër përgatitjet për zgjedhjet në Serbi”.
Ai nuk njoftoi pasoja specifike, sanksione apo masa të tjera që Uashingtoni mund të ndërmarrë nëse zgjedhjet nuk do të jenë të lira dhe të ndershme.
Pas seancës dëgjimore, Wilson përsëriti se ka indikacione të forta se manipulimi i zgjedhjeve nga ana e Vuçiqit tashmë ka filluar, duke shtuar se SHBA-ja duhet të mbetet vigjilente.
Kjo nuk ishte ndërhyrja e parë e këtij lloji nga Wilsoni në një seancë dëgjimore; muajt e fundit, kongresmeni amerikan e ka ashpërsuar vazhdimisht retorikën e tij ndaj Vuçiqit dhe administratës së tij.
Në mesin e korrikut, ai kundërshtoi mbajtjen e sesionit vjetor të Asamblesë Parlamentare të OSBE-së në Beograd, duke argumentuar se Serbia ndodhet nën ndikimin e tepruar të Rusisë, Kinës dhe Iranit.
“Vuçiqi është në xhepin e kundërshtarëve të Amerikës. Ky nuk është vendi i duhur për asnjë ngjarje ndërkombëtare”, shkroi Wilsoni.
Wilsoni udhëhoqi një grup ligjvënësish amerikanë që kërkonin që sesioni i vitit 2027 i OSBE-së të mbahej në Charleston të Karolinës së Jugut, në vend të Beogradit. Propozimi gëzoi mbështetje dypartiake, megjithëse rezultati i tij mbeti i pasigurt, raportoi Reuters.
Në fund të korrikut, Wilsoni i tha Radios Evropa e Lirë se Serbia duhet të ndalojë blerjen e energjisë ruse dhe të distancohet nga Moska, Pekini dhe Teherani nëse dëshiron të integrohet plotësisht në institucionet perëndimore.
“Është koha për të shkëputur lidhjet me diktaturat në Pekin, Moskë dhe Teheran”, tha Wilsoni.
Ai i cilësoi si të pamjaftueshme negociatat për reduktimin e varësisë së Serbisë nga nafta ruse, duke argumentuar se Beogradi mund të vepronte në mënyrë të njëanshme.
Në fillim të shtatorit, ai mbështeti thirrjet për zgjedhje të lira e të ndershme dhe deklaroi se protestat studentore në Serbi ishin një “frymëzim i madh personal” për të.
Ai e përmblodhi politikën e Vuçiqit për të mbajtur ekuilibrin mes Perëndimit, Rusisë dhe Kinës duke thënë: “Nuk mund të ulesh në dy karrige. Kjo nuk funksionon”.
Në fund të gushtit, Wilsoni, së bashku me kongresistin demokrat Bill Keating, prezantoi një projektligj të njohur si Akti SRBIJA.
Legjislacioni do të mundësonte vendosjen e sanksioneve dhe ndalimin e vizave amerikane për individët përgjegjës për cenimin e demokracisë, sundimit të ligjit, të drejtave të njeriut dhe stabilitetit në Serbi dhe në Ballkanin Perëndimor.
Në atë kohë, Wilsoni pohoi se, nën udhëheqjen e Vuçiqit, Serbia ishte larguar qëllimisht nga sundimi i ligjit dhe ishte afruar më shumë me “armiqtë e lirisë” – duke përmendur veçanërisht presidentin rus Vladimir Putin në mesin e tyre. /Telegrafi/
