Peshorja tregon rezultat, ndërsa analizat duket sikur thonë të kundërtën – shpjegimi nuk është gjithmonë ai që mendoni
Humbja e peshës zakonisht përmirëson faktorët e rrezikut kardiovaskular, por te disa njerëz analizat mund të tregojnë përkohësisht një rritje të kolesterolit, veçanërisht të LDL-së, pikërisht gjatë periudhës së dobësimit.
Kjo mund të duket paradoksale. Megjithatë, në disa raste, sidomos kur pesha humbet shpejt ose dieta ndryshon në mënyrë të theksuar, profili lipidik mund të luhatet. Një rezultat i tillë nuk duhet as të neglizhohet, as të interpretohet i shkëputur nga ritmi i humbjes së peshës, mënyra e ushqyerjes dhe pjesa tjetër e analizave.
Pse kolesteroli mund të rritet gjatë dobësimit?
Një nga shpjegimet e mundshme lidhet me mobilizimin e yndyrës së depozituar. Kur organizmi përdor rezervat dhjamore për energji, ndryshon edhe mënyra se si yndyrat dhe kolesteroli transportohen dhe metabolizohen në gjak.
Një studim i publikuar në American Journal of Clinical Nutrition ndoqi gjashtë gra me obezitet që humbën mesatarisht rreth 30 kilogramë me dietë shumë të varfër në kalori. Kolesteroli fillimisht ra, më pas u rrit gjatë vazhdimit të dobësimit dhe ra përsëri pasi pesha u stabilizua. Autorët sugjeruan se mobilizimi i kolesterolit nga indi dhjamor mund të kishte rol.
Megjithatë, studimi ishte shumë i vogël, prandaj rezultatet nuk mund të përgjithësohen. Rritja e LDL-së gjatë dobësimit mund të jetë kalimtare në raste të caktuara, por kjo nuk duhet marrë si shpjegim automatik për çdo vlerë të lartë.
Edhe agjërimi i zgjatur mund të ndikojë
Ndryshime të përkohshme të lipideve janë vërejtur edhe gjatë kufizimit ekstrem të kalorive. Në një studim të vogël me dhjetë të rritur të shëndetshëm, agjërimi shtatëditor pa marrje energjie u shoqërua me rritje të kolesterolit total, LDL-së dhe apolipoproteinës B.
Kjo tregon se ndryshimet drastike dhe të menjëhershme në marrjen e energjisë mund të ndikojnë përkohësisht në analizat e yndyrave në gjak. Megjithatë, një agjërim i tillë ekstrem nuk përfaqëson mënyrën e zakonshme dhe të rekomanduar për humbjen e peshës, transmeton Telegrafi.
Një situatë tjetër mund të shihet te dietat shumë të varfra me karbohidrate, përfshirë dietën ketogjenike.
Sipas National Lipid Association, dietat me pak ose shumë pak karbohidrate mund të ulin trigliceridet dhe të përmirësojnë disa tregues metabolikë, por efekti mbi LDL-në ndryshon ndjeshëm nga një person te tjetri. Në disa studime LDL-ja është rritur.
Edhe një meta-analizë e studimeve të randomizuara ka treguar se dietat me pak karbohidrate mund të shoqërohen me një rritje të vogël mesatare të LDL-së, ndërsa shpesh ulin trigliceridet dhe rrisin HDL-në.
Prandaj, një rritje e dukshme e LDL-së gjatë dietës keto nuk duhet t’i atribuohet automatikisht vetëm humbjes së peshës dhe as të konsiderohet e padëmshme.
Nuk ka rëndësi vetëm kolesteroli total
Për interpretimin e analizave duhet parë i gjithë profili lipidik: LDL-ja, HDL-ja, trigliceridet dhe, sipas rastit, edhe tregues të tjerë të rrezikut kardiovaskular.
Nëse analiza është bërë gjatë humbjes së shpejtë të peshës, agjërimit të zgjatur ose një ndryshimi të madh në dietë, mjeku mund të rekomandojë përsëritjen e profilit lipidik pasi pesha dhe mënyra e ushqyerjes të jenë stabilizuar.
Nëse LDL-ja mbetet dukshëm e lartë edhe pas stabilizimit, duhet kërkuar shkaku. Përveç dietës, rol mund të kenë predispozita gjenetike, sëmundje të caktuara dhe faktorë të tjerë metabolikë.
Qëllimi nuk duhet të jetë vetëm ulja e numrit në peshore, por humbja e peshës në mënyrë të qëndrueshme dhe të shëndetshme.
American Heart Association rekomandon një model ushqimor të pasur me perime, fruta, drithëra të plota, bishtajore, arra, fara dhe burime të yndyrave të pangopura, ndërsa yndyrat e ngopura duhen kufizuar.
Po aq të rëndësishme janë aktiviteti fizik i rregullt, gjumi i mjaftueshëm, shmangia e duhanit dhe kontrolli i presionit të gjakut dhe glukozës.
Nëse merrni terapi për uljen e kolesterolit, ajo nuk duhet ndërprerë ose ndryshuar pa konsultim me mjekun.
Një rezultat i vetëm i rritur gjatë dobësimit nuk do të thotë domosdoshmërisht se shëndeti metabolik është përkeqësuar. Por as nuk duhet shpërfillur: rëndësi kanë niveli i LDL-së, profili i plotë lipidik, mënyra e humbjes së peshës dhe rreziku i përgjithshëm kardiovaskular. /Telegrafi/
