Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka paralajmëruar se kërcënimi nga Rusia ndaj Evropës është afatgjatë dhe se aleatët duhet të vazhdojnë rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes, prodhimit ushtarak dhe mbështetjes për Ukrainën.
Duke folur në një konferencë të krerëve të misioneve diplomatike të Gjermanisë në Berlin, Rutte vlerësoi rolin e Gjermanisë në forcimin e kapaciteteve mbrojtëse të NATO-s dhe tha se vendi është bërë një nga shtyllat kryesore të përpjekjeve evropiane për sigurinë.
Ai theksoi se vendimi i Gjermanisë për të investuar 3.5 për qind të PBB-së në mbrojtjen bazë deri në vitin 2029 ka rëndësi për të gjithë Aleancën.
Sipas Rutte, rritja e prodhimit gjerman të predhave të artilerisë, automjeteve të blinduara dhe sistemeve të mbrojtjes ajrore po rrit fuqinë e NATO-s, ndërsa dislokimi i trupave gjermane në Lituani e Poloni, si dhe dërgimi i anijeve dhe avionëve në rajonin e Baltikut, demonstron solidaritetin e aleatëve.
Ai përmendi gjithashtu furnizimin e Ukrainës me sisteme Patriot dhe tanke të rënda gjermane, duke thënë se këto ndihmojnë në mbrojtjen e sigurisë dhe lirisë së përbashkët.
Rutte tha se Rusia po përgatitet për një përballje afatgjatë, transmeton Telegrafi.
“Rusia po investon më shumë se 10 për qind të të ardhurave të saj kombëtare në mbrojtje dhe po shpenzon pothuajse 50 për qind të buxhetit shtetëror për këtë sektor”, deklaroi ai.
Sipas tij, Moska ka orientuar një pjesë të madhe të bazës së saj industriale drejt përpjekjeve të luftës, ndërsa në të njëjtën kohë po rimbush rezervat ushtarake.
Rutte paralajmëroi se kjo tregon se kërcënimi nuk është i përkohshëm.
“Ne mund ta mbrojmë veten sot dhe nesër, por nëse nuk do t’i kishim bërë ndryshimet e ndërmarra gjatë viteve të fundit, do të përballeshim me rrezik në vitet 2029, 2030 dhe 2031”, tha ai.
Ai u bëri thirrje vendeve evropiane të mos jenë naive ndaj Rusisë dhe të vazhdojnë investimet në mbrojtje.
Rutte foli edhe për aktivitetet hibride të Rusisë në Evropë, duke përfshirë sulmet kibernetike, sabotazhin, zjarrvëniet, shkeljet e hapësirës ajrore dhe incidentet me dronë.
Ai vlerësoi reagimin e Gjermanisë ndaj incidentit në Leipzig, duke e cilësuar atë si “të sigurt dhe të matur”.
Sipas tij, NATO ka një sërë opsionesh për t’iu përgjigjur këtyre kërcënimeve, por jo të gjitha reagimet do të bëhen publike.
Rutte përmendi gjithashtu operacionin Baltic Sentry, i nisur pasi një kabllo nënujore mes Finlandës dhe Estonisë u dëmtua, duke thënë se NATO po ushtron presion ndaj Rusisë edhe përmes masave kundër flotës së saj të ashtuquajtur “hije”.
Ai theksoi se përgjigjja më e mirë ndaj sulmeve hibride ruse nuk është ulja e mbështetjes për Ukrainën, por rritja e saj.
“Ky është pikërisht ajo që ata duan të bëjmë – të ulim mbështetjen për Ukrainën. Ne do të bëjmë të kundërtën”, tha Rutte.
Rutte tha se Evropa dhe Kanadaja po rrisin ndjeshëm investimet ushtarake.
Sipas tij, vetëm gjatë viteve 2025 dhe 2026, vendet evropiane dhe Kanadaja do të kenë investuar më shumë se 250 miliardë dollarë shtesë në mbrojtje.
Ai e cilësoi këtë proces si një “revolucion të industrisë së mbrojtjes”, me investime në zgjerimin e kapaciteteve industriale, modernizimin e fabrikave dhe hapjen e linjave të reja të prodhimit.
Kjo, sipas tij, do të krijojë dhjetëra mijëra vende të reja pune vetëm në Gjermani dhe shumë më tepër në vendet e tjera të NATO-s.
I pyetur nëse Shtetet e Bashkuara janë ende të gatshme të mbrojnë Evropën, Rutte dha një përgjigje të prerë.
“Absolutisht. Nuk kam asnjë dyshim. SHBA-ja është plotësisht e angazhuar ndaj NATO-s dhe ndaj nenit 5”, deklaroi ai.
Megjithatë, Rutte tha se prej dekadash ekziston një irritim i vazhdueshëm amerikan për faktin se evropianët kanë shpenzuar shumë më pak për mbrojtjen sesa SHBA-ja.
Ai argumentoi se objektivi i ri i NATO-s prej rreth 3.5 për qind të PBB-së për mbrojtjen nuk synon thjesht barazimin e shpenzimeve me SHBA-në, por forcimin e aftësisë së Evropës për t’u mbrojtur përballë Rusisë.
Rutte tha gjithashtu se në këtë pikë Donald Trump ka të drejtë, duke argumentuar se nuk është e qëndrueshme që evropianët të shpenzojnë shumë më pak për mbrojtjen sesa Shtetet e Bashkuara.
Sipas Rutte, Uashingtoni është i shqetësuar se burimet amerikane mund të shpërndahen në shumë fronte nëse Evropa nuk merr më shumë përgjegjësi për mbrojtjen e saj.
Ai paralajmëroi se një krizë e mundshme në Ngushticën e Tajvanit do të kishte pasoja edhe për Evropën.
Sipas tij, nëse Kina do të ndërmerrte një veprim kundër Tajvanit, ekziston rreziku që Rusia të përpiqej njëkohësisht të mbante të angazhuar Evropën.
“Indo-Paqësori dhe Evropa janë gjithnjë e më të ndërlidhura”, tha Rutte.
Ai shtoi se për SHBA-në, një Evropë e sigurt, një Atlantik i sigurt dhe një Arktik i sigurt janë gjithashtu interesa të drejtpërdrejta të sigurisë amerikane.
Në lidhje me Ukrainën, Rutte theksoi se Evropa dhe Kanadaja po udhëheqin një pjesë të konsiderueshme të mbështetjes financiare dhe humanitare.
Ai përmendi edhe financimin evropian të pajisjeve ushtarake amerikane, përfshirë interceptuesit, me qëllim që Ukraina të mbrohet nga sulmet ruse.
Sipas tij, objektivi është që Ukraina të mbetet mjaftueshëm e fortë për t’i bërë ballë agresionit aktual dhe për të parandaluar agresione të ardhshme.
Rutte bëri thirrje për reforma në mënyrën se si vendet evropiane blejnë pajisje ushtarake.
Ai tha se ekziston ende shumë burokraci në proceset kombëtare të prokurimit dhe se vendet duhet të bashkëpunojnë më shumë.
Sipas tij, duhet të reduktohen kërkesat e panevojshme dhe detajet teknike që ngadalësojnë prodhimin, ndërsa duhet të përfshihen më fuqishëm kompanitë e mëdha, bizneset e vogla dhe startup-et.
Ai veçoi Gjermaninë, nga Rheinmetall deri te kompanitë e reja teknologjike, si një prej motorëve kryesorë të këtij transformimi.
Në fund të diskutimit, Rutte u pyet edhe për situatën në Ngushticën e Hormuzit.
Ai tha se zona nuk është territor i NATO-s, por vendet anëtare po e ndjekin nga afër situatën dhe po koordinohen mes tyre.
Rutte përmendi nismën franko-britanike dhe tha se disa vende, përfshirë Letoninë dhe Lituaninë, kanë treguar gatishmëri për të ndihmuar, ndër të tjera, në operacionet e çminimit në ngushticë.
Ai theksoi se këto nuk janë misione të NATO-s, por se Aleanca po ndjek situatën dhe po ndihmon aty ku është e mundur, në koordinim me Shtetet e Bashkuara.
Mesazhi përfundimtar i Rutte ishte se Evropa duhet të bëhet më e aftë për të mbajtur përgjegjësi për sigurinë e saj, ndërsa NATO duhet të mbetet e bashkuar dhe Ukraina të vazhdojë të ketë mbështetje të fortë. /Telegrafi/
