Sir Keir Starmer ka njoftuar dorëheqjen e tij si udhëheqës i Partisë Laburiste, duke paralajmëruar fundin e kohës së tij në 10 Downing Street.
Ai ka thënë se do të qëndrojë si kryeministër i Mbretërisë së Bashkuar derisa të emërohet pasardhësi i tij, transmeton Telegrafi.
Presioni mbi udhëheqësin e Partisë Laburiste ishte rritur për një kohë, mes vlerësimeve të dobëta në sondazhe dhe një sërë zbulimesh dëmtuese mbi vendimin e tij për të emëruar Peter Mandelson si ambasadorin e tij të SHBA-së vitin e kaluar.
Zgjedhjet për parlamentet e Uellsit dhe Skocisë, si dhe këshillat lokale në pjesë të Anglisë, në maj ishin cilësuar prej kohësh nga deputetët e zymtë të Partisë Laburiste si një shans i fundit për të për të provuar se mund t’i ndryshonte gjërat.
Në fund, rezultatet ishin shkatërruese, duke bërë që Wes Streeting të jepte dorëheqjen si sekretar i shëndetësisë, si dhe një grup ministrash të rinj.
Një aleat i Andy Burnham dha dorëheqjen si deputet për Makerfield, duke i hapur rrugën kryetarit të atëhershëm të Greater Manchester për të përmbushur ambicien e tij për t’u kthyer në Westminster për të sfiduar kurorën e Partisë Laburiste.
Sir Keir më parë kishte mundur ta bllokonte Burnhamin nga kandidimi në zgjedhjet e pjesshme në shkurt. Por, me dhjetëra deputetë që kërkonin dorëheqjen e tij pas rezultateve të zgjedhjeve, ai nuk kishte autoritetin për ta përsëritur këtë veprim.
Pozicioni i tij u dobësua më tej kur një debat i gjatë prapa skenave mbi shpenzimet e mbrojtjes bëri që John Healey, i cili është i vendosur në prapaskenë, të jepte dorëheqjen si sekretar i mbrojtjes në fillim të këtij muaji.
Fitorja vendimtare e Burnhamit në Makerfield javën e kaluar, ku ai rriti shumicën e Laburistëve mbi Reform UK, e forcoi më tej tërheqjen e tij për shumë deputetë.
Sir Keir fillimisht këmbënguli se do të kundërshtonte një sfidë ndaj lidershipit të tij, pavarësisht se disa nga ministrat e kabinetit të tij e nxitën privatisht të jepte dorëheqjen.
Por, pasi e mendoi këtë fundjavë, ai përfundimisht arriti në përfundimin se nuk kishte mbështetje të mjaftueshme midis deputetëve të Laburistëve për ta bërë të zbatueshëm një veprim të tillë.
Kur mund të zgjidhet një udhëheqës i ri?
Një orar zyrtar i partisë ende nuk është shpallur, por në fjalimin e tij të dorëheqjes, Sir Keir tha se kandidatët për ta zëvendësuar atë do të kishin midis 9 dhe 16 korrikut për të mbledhur mbështetjen e nevojshme për të kandiduar.
Rregullorja e partisë thotë se kandidatët duhet të nominohen nga 81 deputetë të Partisë Laburiste, si dhe nga 32 nga 634 degët lokale të Partisë Laburiste, ose nga tre organizata të lidhura me partinë (përfshirë dy sindikata).
Nëse më shumë se një deputet e kalon këtë prag, atëherë do të ketë një votim midis anëtarëve të partisë dhe mbështetësve të sindikatave të lidhura për të zgjedhur një fitues përpara se Parlamenti të kthehet nga pushimet e verës më 1 shtator.
Por ka tashmë shenja se kjo mund të mos jetë e nevojshme.
Burnham ka konfirmuar se do të kandidojë dhe konsiderohet gjerësisht si person që ka mbështetje më shumë se të mjaftueshme midis deputetëve të Partisë Laburiste për t’u futur në fletën e votimit.
Por deri më tani asnjë deputet tjetër i Partisë Laburiste nuk ka thënë se do të kandidojë, ndërsa rivali i mundshëm i lidershipit Wes Streeting e përjashtoi veten dhe mbështeti Burnham brenda pak orësh nga dorëheqja e Sir Keir.
Nëse Burnham nominohet pa një kandidat tjetër që të jetë në garë, ai automatikisht do të bëhet udhëheqës i Partisë Laburiste pa garë.
Kjo ngre mundësinë që ai të mund të futet në Downing Street që në mesin e korrikut, më pak se një muaj pasi mori vendin e tij në Parlament.
Mundësia e një gare kaq të kufizuar ka çuar tashmë në disa thirrje nga deputetët e Partisë Laburiste që Burnham, i cili ka qenë jashtë Westminster për gati një dekadë, të përcaktojë detaje të mëtejshme të planit të tij për detyrën.
Kjo gjithashtu ka ngritur pyetje se si Sir Keir do ta arrinte dëshirën e tij të deklaruar për të siguruar një “transferim të rregullt të pushtetit”.
Kryeministri në largim pritet të marrë pjesë në një samit të liderëve të NATO-s më 7 korrik, deri në të cilin pikë ai kishte premtuar të zbulonte më në fund planin e shpenzimeve ushtarake që çoi në dorëheqjen e Healey si sekretar i mbrojtjes.
Por mbetet për t’u parë nëse kjo mund të vazhdojë tani, duke pasur parasysh paratë për ta financuar atë duhej të gjendeshin duke rishkruar buxhetet e departamenteve qeveritare.
Dhe pas njoftimit të Sir Keir, një samit i planifikuar Britani e Madhe-BE që Sir Keir kishte planifikuar të merrte pjesë më 22 korrik është shtyrë.
A do të ketë zgjedhje të përgjithshme?
Kushdo që fiton zgjedhjet për udhëheqjen e Partisë Laburiste do të bëhet automatikisht kryeministër, pa pasur nevojë për zgjedhje të përgjithshme.
Kjo në fund të fundit për shkak të faktit se kryeministrat britanikë e marrin pushtetin nga marrja e besimit të Dhomës së Komunave, ku Partia Laburiste gëzon një shumicë masive.
Rregullorja aktuale e udhëheqjes së Partisë Laburiste ka për qëllim të sigurojë që udhëheqësit të kenë një mandat nga anëtarët dhe sindikatat e partisë, si dhe nga deputetët e saj.
Por partia nuk ka zhvilluar kurrë një garë të plotë sipas këtyre rregullave ndërsa është në pushtet, me të gjithë pasigurinë dhe përçarjen që kjo përfshin.
Ndryshe nga Sir Keir, i cili hyri në detyrë pasi luftoi në zgjedhjet e vitit 2024 me një manifest prej 136 faqesh, Burnham ka ofruar vetëm pak nga politikat e tij të mundshme gjatë fushatës njëmujore të Makerfield.
Sigurisht, tashmë ka pasur thirrje, përfshirë nga Reform UK, që ish-kryetari i bashkisë të thërrasë zgjedhje të parakohshme nëse ai kurorëzohet në mënyrë efektive udhëheqës.
Por nuk ka asgjë që do ta detyronte atë ta bënte këtë, me zgjedhjet e ardhshme të përgjithshme në Mbretërinë e Bashkuar që nuk kërkohen ligjërisht të mbahen deri në vitin 2029. /Telegrafi/
