Në futbollin modern, ku madhësia e bazës së lojtarëve, fuqia ekonomike dhe infrastruktura përcaktojnë kryesisht se kush ulet në të njëjtën tavolinë me gjigantët e lojës, ekziston një anomali.
Një vend me më pak se 4 milionë banorë, që fitoi pavarësinë vetëm në vitet 1990, ka arritur të bëhet pjesë e përhershme e aristokracisë botërore të futbollit në më pak se tre dekada.
Historia e Kroacisë në Kupën e Botës nuk është thjesht një histori sportive. Është një mësim mbi sfidën, talentin dhe një fenomen që sfidon çdo logjikë probabiliteti.
1998: Shkëlqimi romantik i “Të zjarrtëve”
Gjithçka nisi në verën e vitit 1998 në Francë. Për një vend që sapo kishte dalë nga shkatërrimet e luftës, vetë kualifikimi në Kupën e Botës, pas një fushate dramatike eliminatore, ishte një arritje e madhe. Askush, përveç ndoshta vetë kroatëve, nuk e priste atë që do të ndodhte më pas.
I udhëhequr nga Miroslav Ciro Blazevic në stol dhe Davor Suker në fushë, ekipi kroat shkëlqeu gjatë gjithë turneut. Pamja e lojtarëve kroatë që shkatërruan Gjermaninë me rezultatin 3-0 në çerekfinale mbetet e gdhendur në kujtesën kolektive të kombit.
Medalja historike e bronztë ishte një sensacion i klasit të parë – një shpërthim romantik i një skuadre që luajti me forcën e talentit të pastër dhe energjisë kombëtare.
Në atë kohë, mendimi i përgjithshëm ishte: “Kjo është. Një brez i artë që vjen vetëm një herë në jetë”.
Të kthjellohesh dhe të mësosh nga gabimet
Siç ndodh shpesh pas ngjitjeve të shpejta, pasoi një kthim në realitet. Vitet në vazhdim treguan se sa e vështirë është të ruash vazhdimësinë në nivelin më të lartë.
Në Kupat e Botës të vitit 2002 në Japoni dhe Korenë e Jugut, si dhe në Gjermani më 2006, Kroacia u ndal në fazën e grupeve. Në vitin 2010 nuk arriti fare të kualifikohej për turneun në Afrikën e Jugut.
Në atë periudhë, dukej se Kroacia po kthehej në përmasat reale të saj – një komb futbollistik i respektueshëm, i aftë të surprizojë, por jo të dominojë vazhdimisht. Edhe rikthimi në skenën botërore në Brazil më 2014 përfundoi me eliminim në fazën e grupeve, pavarësisht paraqitjeve premtuese.
Megjithatë, pikërisht kjo periudhë tranzicioni dhe ndërrimi brezash hodhi themelet e kapitullit më të ndritur në historinë e sportit kroat.
Nga sensacioni në standard: Epoka e Zlatko Dalić
Kur Zlatko Dalić mori drejtimin e kombëtares në vjeshtën e vitit 2017, në një moment kur kualifikimi për Kupën e Botës ishte ende në dyshim, pak kush mund ta imagjinonte se një epokë e artë sapo po fillonte.
Ajo që ndodhi në Rusi në vitin 2018 ishte një tjetër sensacion i madh, por me një karakter krejtësisht të ndryshëm nga ai i vitit 1998.
E udhëhequr nga Luka Modrić, Kroacia kaloi sprova të shumta në kohën shtesë, mbijetoi në seritë e penalltive dhe tregoi një forcë mendore që shihet rrallë në futboll. Finalja në Moskë ishte një mrekulli sportive.
Por mrekullia e vërtetë, ndoshta edhe më e madhe, ndodhi katër vjet më vonë në Katar.
Përkufizimi i një fenomeni nuk është të bësh një mrekulli vetëm një herë. Fenomen bëhesh kur e kthen mrekullinë në zakon.
Në Katar 2022, me një ekip të ndryshuar dhe në mes të një tjetër ndërrimi brezash, Kroacia arriti sërish deri pranë finales dhe fitoi një tjetër medalje bronzi, duke eliminuar gjatë rrugës Brazilin e fuqishëm.
Këtë herë askush nuk e quajti vendin e tretë një sensacion. Ishte bërë standard.
Kur i hedh një sy shifrave, statistikat duken pothuajse joreale. Nga shtatë Kupat e Botës ku ka marrë pjesë, Kroacia ka përfunduar tri herë në podium. Një shkallë suksesi me të cilën nuk mund të mburren as shumë kombe më të mëdha dhe më të pasura.
Si është e mundur? Përgjigjja qëndron në një kombinim të veçantë faktorësh. Njëri prej tyre është talenti i lindur dhe kultura sportive që vazhdimisht prodhon futbollistë me cilësi të larta atletike dhe teknike.
Pastaj vjen kulti i kombëtares. Për futbollistët kroatë, fanella me katrore nuk ka qenë kurrë thjesht një detyrim profesional. Ajo është simbol statusi, krenarie dhe motivimi emocional.
Dhe, në fund, është mentaliteti. Aftësia për të reaguar më mirë kur je i nënvlerësuar, kur presioni është më i madh dhe kur sfidat duken më të vështira.
Kroacia e ka thyer mitin se suksesi në skenën globale i përket vetëm të mëdhenjve. Brenda tri dekadash, ajo është shndërruar nga një e huaj simpatike në një fuqi që respektohet dhe i frikësohet edhe elita e futbollit botëror.
Dhe ndërsa bota e futbollit vazhdon të pyesë “si?”, katroret e kuqe me të bardha vazhdojnë të shkruajnë histori, duke dëshmuar se madhësia e një kombi sportiv nuk matet me kilometra katrorë, por me madhësinë e zemrës që rreh në fushë. /Telegrafi/
