Ambasadori i ri i Bashkimit Evropian në Mbretërinë e Bashkuar, Jukka Salovaara, ka deklaruar se Brukseli është i gatshëm të angazhohet për një marrëdhënie të re me Londrën, por fillimisht pret që Britania të përcaktojë se çfarë dëshiron.
Salovaara pritet të luajë një rol të rëndësishëm në debatin politik britanik, ndërsa qeveria e Andy Burnham po shqyrton të ardhmen e marrëdhënieve me BE-në. Burnham ka qenë më i qartë se paraardhësi i tij, Keir Starmer, se marrëdhënia aktuale nuk po funksionon dhe se të gjitha opsionet, përfshirë edhe rikthimin e plotë në BE, duhet të jenë në tryezë përpara manifestit të ardhshëm elektoral të laburistëve.
Salovaara, 58 vjeç, e përshkruan rolin e tij si “lehtësues”, duke vlerësuar se çfarë mund të funksionojë dhe çfarë jo mes dy palëve. Ai nuk do të jetë drejtpërdrejt në tryezën e negociatave, por thotë se do të jetë “shumë pranë saj”.
“Detyra ime është të shpjegoj Londrën në Bruksel dhe Brukselin në Londër”, tha ai, duke e cilësuar Mbretërinë e Bashkuar si “partnerin e parë dhe kryesor” të BE-së.
Ish-sekretar i përhershëm në Ministrinë e Jashtme të Finlandës dhe ish-ambasador i vendit të tij në OKB, Salovaara është rikthyer në Britani pas rreth tri dekadash. Në vitin 1996, si diplomat i ri, ai merrej me çështjet evropiane në Londër, në prag të ardhjes në pushtet të Tony Blair.
Sipas tij, vitet ’90 ishin një periudhë optimizmi, kur tregtia globale po rritej dhe besohej se ndërvarësia do të sillte më shumë siguri. Ai kujton se qeveria laburiste e Blair ishte shumë pranë anëtarësimit në eurozonë.
Tashmë, çështja e marrëdhënieve me BE-në pritet të rikthehet në qendër të vëmendjes. Samiti i parë i Burnham me BE-në është planifikuar për nëntor, ndërsa në tryezë pritet të jenë tema si standardet ushqimore, lidhja e skemave të tregtimit të emetimeve të karbonit, lëvizja e të rinjve dhe siguria.
Salovaara theksoi se përmirësimi i standardeve të përbashkëta ushqimore mund të reduktojë kontrollet kufitare. Rreth 60 për qind e eksporteve ushqimore britanike shkojnë në tregun e BE-së, ndërsa rreth 70 për qind e importeve ushqimore vijnë nga vendet e bllokut.
Ndërkohë, vazhdojnë negociatat për një skemë të mundshme të lëvizjes së të rinjve, përfshirë numrin e personave nga 18 deri në 30 vjeç që do të mund të marrin pjesë dhe të drejtat e tyre për të punuar e studiuar. Sipas zyrtarëve evropianë, Londra ka propozuar fillimisht 50 mijë vende në vit, ndërsa Brukseli kërkon 150 mijë.
Sa i përket mundësisë së një rikthimi të Britanisë në BE, Salovaara tha se Brukseli nuk dëshiron të përcaktojë paraprakisht një qëndrim kolektiv, por pret që Londra të zhvillojë debatin e saj të brendshëm.
“Topi është shumë në fushën e Mbretërisë së Bashkuar. Fillimisht duhet të zhvillohet debati dhe të shihen opsionet, pastaj BE-ja do të jetë e gatshme të angazhohet”, tha ai.
Salovaara pranoi se një ndryshim kaq fundamental do të kërkonte një konsensus të gjerë politik. Ai përmendi gjithashtu alternativa të tjera përveç anëtarësimit të plotë, si tregu i vetëm evropian, bashkimi doganor apo forma të reja të “anëtarësimit të asociuar”.
Sipas tij, edhe marrëdhëniet e vendeve jashtë BE-së, si Norvegjia, tregojnë se bashkëpunimi me bllokun mund të shkojë përtej çështjeve ekonomike dhe të përfshijë edhe fusha politike dhe të sigurisë. /Telegrafi/
