Si mund ta dalloni kur të ftohtit mund të jetë shenjë e një problemi shëndetësor?
Aeroportet, kinematë dhe zyrat e mjekëve janë vende ku mund të prisni të keni ftohtë. Edhe në verë nuk është e pazakontë të shihni njerëz me pulovra në hapësira të tilla – për shkak të ajrit të kondicionuar. Por çfarë ndodh nëse e gjeni veten në një situatë ku jeni i vetmi person që ka ftohtë?
“Intoleranca ndaj të ftohtit nuk është një urgjencë, por nuk duhet injoruar. Mund të jetë një shenjë se duhet të bëni një kontroll mjekësor”, tha për revistën Parade Dr. Omodamola Aye, një endokrinologe në Qendrën Mjekësore Berkshire, e cila është e lidhur me Shkollën Mjekësore të Universitetit të Massachusetts (UMass).
Përveç një ndjesie të dallueshme të të ftohtit, simptoma të tjera të intolerancës ndaj të ftohtit mund të përfshijnë dhimbje, ndjesi shpimi gjilpërash, mpirje, dridhje, ngurtësim, dobësi, ënjtje ose ndryshime në ngjyrën e lëkurës kur ekspozohet ndaj temperaturave të ftohta. Edhe kur ndjesia e të ftohtit nuk shoqërohet nga këto simptoma shtesë, ajo prapë mund ta bëjë të vështirë për ju të shijoni aktivitetet tuaja të përditshme. Mendoni për këtë – a mund të përqendroheni vërtet në bisedën e dikujt ose në hobi tuaj të preferuar ndërsa dridheni nga të ftohtit?
Ndonjëherë të ndjesh të ftohtë thjesht do të thotë që duhet të veshësh një shtresë tjetër rrobash. Megjithatë, kjo mund të jetë edhe shenjë e një problemi shëndetësor.
Cila është gjëja e parë që kontrollon një endokrinolog kur dikush ankohet se ka të ftohtë?
Kur pacientja i thotë se ka shpesh të ftohtë, Dr. Aye pohon se ajo së pari e pyet se sa zgjat, dmth. A është ndjesia e të ftohtit konstante apo me ndërprerje? Ajo gjithashtu pyet për simptoma të tjera shoqëruese, të tilla si lodhja, rënia e flokëve, ndryshimet në peshën e trupit ose ndryshimet në jashtëqitje, të tilla si kapsllëku.
“Nëse është e aplikueshme, do të pyesja gjithashtu nëse ka ndonjë parregullsi menstruale, ndryshime në lëkurë ose thonj, siç janë thonjtë e brishtë dhe lëkura e thatë, dhe nëse ka një histori familjare të sëmundjes së tiroides”, thotë Dr. Aye.
Të gjithë këta janë tregues të rëndësishëm që mund të ndihmojnë në identifikimin e shkakut rrënjësor të problemit.
Megjithatë, vetëm në bazë të përgjigjeve të këtyre pyetjeve mund të arrihet në një pikë të caktuar. Prandaj, Dr. Aje do të kryejë analiza shtesë.
“Një test i funksionit të tiroides është i pari në listën e testeve që do të kërkoja, sepse dihet mirë që hipotiroidizmi mund të manifestohet nga intoleranca ndaj të ftohtit”, shpjegon ajo për Parade.
Duke pasur parasysh këtë, ajo do të kontrollonte nivelin e hormonit stimulues të tiroides (TSH), i cili prodhohet nga gjëndra e hipofizës në tru dhe që e nxit gjëndrën tiroide të prodhojë më shumë hormone, pastaj tiroksinën (T4), hormonin kryesor që gjëndra tiroide prodhon dhe e ruan në një formë joaktive, dhe triiodotironinën (T3), një hormon aktiv që rregullon metabolizmin.
Përveç këtyre testeve të hormoneve tiroide, Dr. Aye pohon se do të kërkonte edhe një numërim të plotë të gjakut për të kontrolluar nëse pacienti ka anemi, si dhe një analizë të statusit të hekurit.
Tri probleme shëndetësore që mund t’ju bëjnë të ndiheni të ftohtë gjatë gjithë kohës
Ekzistojnë disa arsye të mundshme pse dikush mund të ndiejë shpesh të ftohtë, dhe pyetjet dhe analizat që kryen Dr. Aye e ndihmojnë atë të ngushtojë shkaqet e mundshme. Tre më të zakonshmet janë renditur më poshtë.
Sipas Dr. Aya, metabolizmi është përgjegjës për ruajtjen e temperaturës së brendshme të trupit.
“Pacientët me hipotiroidizëm kanë një metabolizëm dukshëm më të ngadaltë, prandaj ata kanë tendencë të ndiejnë shumë të ftohtë”, shpjegon ajo.
Hipotiroidizmi është një gjendje në të cilën gjëndra tiroide nuk prodhon dhe nuk çliron mjaftueshëm hormone. Siç shpjegon Dr. Aye, kjo shkakton ngadalësimin e metabolizmit. Simptoma të tjera të hipotiroidizmit përfshijnë lodhjen, depresionin ose ankthin, lëkurën ose flokët e thatë, cikle menstruale të rënda, mpirje, dobësi muskulore dhe shtim në peshë të pashpjegueshme.
Çekuilibrat hormonalë mund të jenë gjithashtu arsyeja pse dikush ndien shpesh të ftohtë, thotë Dr. Aye, duke shtuar se hipotiroidizmi është një shembull klasik i një gjendjeje të tillë. Megjithatë, përveç hipotiroidizmit, ndjesia e të ftohtit mund të jetë edhe një simptomë e perimenopauzës ose menopauzës.
“Gratë në perimenopauzë ose në menopauzë shpesh ankohen për afshe të nxehta, të ndjekura nga djersitje të ftohta”, thotë Dr. Aye.
Ajo shpjegon se estrogjeni rregullon termostatin e trupit dhe se tek gratë në perimenopauzë ose në menopauzë, ndërsa nivelet e estrogjenit bien, termostati mund të fillojë të mos funksionojë siç duhet. Kjo çon në afshe të nxehta dhe djersë të ftohta, duke bërë që disa gra t’i heqin vazhdimisht mbulesat gjatë natës.
Sipas një përmbledhjeje shkencore të botuar në vitin 2019 në Journal of Mid-Life Health, më shumë se 80 përqind e grave në menopauzë përjetojnë afshe të nxehta. Edhe pse në bisedat e përditshme ato përmenden më shpesh në kontekstin e një ndjenje të nxehtësisë së tepërt, këto afshe shpesh pasohen nga djersitje të ftohta.
Nëse e kufizoni ndjeshëm marrjen e kalorive, edhe kjo mund t’ju bëjë të ndiheni të ftohtë më shpesh, thotë Dr. Aye.
“Uljet e ndjeshme në marrjen e kalorive dhe humbja e peshës gjithashtu mund të ngadalësojnë metabolizmin, duke dëmtuar aftësinë e trupit për të ruajtur nxehtësinë”, shpjegon ajo.
Përveç kësaj, njerëzit me një BMI të ulët shpesh ndiejnë të ftohtë më shpesh sesa ata me një BMI më të lartë.
“Sa më e ulët të jetë masa trupore, aq më pak izolim natyror ka një person”, shpjegon Dr. Aye.
Sidomos kur pesha e trupit zvogëlohet me shpejtësi, trupi, siç thotë ai, ngadalëson më tej metabolizmin në mënyrë që të kursejë energji, gjë që më pas mund të çojë në një ndjesi të shpeshtë të të ftohtit.
Kur duhet të vizitoni një mjek për shkak të një ndjenje të vazhdueshme të të ftohtit
Nëse keni ftohtë rregullisht, ndërsa njerëzit përreth jush nuk janë, Dr. Aye këshillon të caktoni një takim me mjekun ose endokrinologun tuaj për të përcaktuar nëse ka ndonjë arsye mjekësore për këtë.
“Nëse ndjesia e shpeshtë e të ftohtit shoqërohet me lodhje, ndryshime në peshën e trupit, ndryshime në jashtëqitje, ndryshime në lëkurë, flokë dhe thonj ose parregullsi menstruale, duhet patjetër të vizitoni një mjek”, i thotë ajo Parade. “Kjo mund të tregojë hipotiroidizëm ose anemi nga mungesa e hekurit, gjendje që diagnostikohen dhe trajtohen lehtësisht.”
Sidomos nëse ndjesia e të ftohtit ndërhyn në jetën tuaj të përditshme dhe ju pengon të shijoni aktivitetet që ju pëlqejnë, ia vlen të flisni me mjekun tuaj. Ekzistojnë mundësi trajtimi për të gjitha shkaqet e përmendura nga Dr. Aje. Nëse nuk shkoni për një ekzaminim, nuk do ta dini kurrë arsyen e vërtetë të ftohjes suaj, as nuk do të jeni në gjendje të merrni trajtimin e duhur.
Ndjenja e të ftohtit është mënyra e trupit tuaj për të sinjalizuar se i duhet diçka. Ndonjëherë është thjesht një tjetër pulovër. Megjithatë, në raste të tjera, është diçka për të cilën keni nevojë për ndihmën e një mjeku.
