Një nga markerët më të njohur nuk mjafton për diagnozën – ja cili ekzaminim jep përgjigjen më të besueshme
Kanceri i pankreasit konsiderohet një nga sëmundjet malinje më agresive, pikërisht sepse në shumicën e rasteve zhvillohet në heshtje, pa simptoma të qarta. Kur shfaqen shenjat e para, sëmundja shpesh ka avancuar, ndaj mjekët theksojnë rëndësinë e diagnostikimit të hershëm dhe të saktë. Edhe pse disa analiza gjaku mund të ngrenë dyshime, specialistët theksojnë se ekziston një mënyrë që mund të konfirmojë me siguri diagnozën.
Një problem i veçantë është fakti se tumoret e pankreasit shpesh zbulohen kur janë ende shumë të vegjël, por biologjikisht jashtëzakonisht agresivë. Për këtë arsye, mostra e indit e marrë gjatë biopsisë ndonjëherë mund të përmbajë shumë pak qeliza malinje, duke e vështirësuar edhe më tej vendosjen e diagnozës.
Megjithatë, analiza histopatologjike e indit mbetet standardi i artë për konfirmimin e kancerit të pankreasit.
Në shumicën e tumoreve malinje, pikërisht biopsia jep përgjigjen përfundimtare nëse janë të pranishme qelizat kancerogjene. Gjatë kësaj procedure merret një mostër e vogël nga indi i dyshimtë, e cila më pas analizohet me hollësi nga patologu.
Te kanceri i pankreasit, biopsia kryhet më shpesh me një gjilpërë të hollë, nën kontrollin e ultrazërit endoskopik (EUS) ose të skanerit CT. Kjo mundëson marrjen me saktësi të madhe të mostrës, edhe kur ndryshimi është shumë i vogël.
Megjithatë, për shkak të pozicionit të thellë të pankreasit dhe afërsisë me enët e mëdha të gjakut, biopsia nuk është gjithmonë e thjeshtë. Ndonjëherë mostra nuk përmban mjaftueshëm qeliza tumorale, ndaj mjeku vlerëson nëse procedura duhet përsëritur apo diagnoza duhet të mbështetet në kombinimin e rezultateve të tjera, transmeton Telegrafi.
Kur biopsia nuk është e mundur, vendimi merret nga disa metoda diagnostikuese
Te disa pacientë biopsia nuk mund të kryhet ose nuk është e sigurt. Në këto raste, diagnoza mbështetet në rezultatet e metodave moderne diagnostikuese, si CT-ja, rezonanca magnetike (MRI), ultrazëri endoskopik dhe, kur ka indikacion, PET/CT.
Asnjë nga këto ekzaminime, i marrë veçmas, nuk e konfirmon me siguri kancerin në të njëjtën mënyrë si biopsia. Megjithatë, së bashku mund të japin një pasqyrë shumë të besueshme të sëmundjes dhe përhapjes së saj.
Imazheria ka edhe një rol tjetër të rëndësishëm: tregon nëse tumori është ende i kufizuar në pankreas apo është përhapur në nyjet limfatike, mëlçi ose organe të tjera. Kjo ndikon drejtpërdrejt në zgjedhjen e trajtimit.
Procesi diagnostikues fillon me bisedën rreth simptomave, historisë familjare dhe faktorëve të rrezikut. Më pas kryhet ekzaminimi fizik, gjatë të cilit mjeku kontrollon për shenja të mundshme të sëmundjes.
Verdhëza është një nga simptomat më të njohura të kancerit të pankreasit, veçanërisht kur tumori ndodhet në kokën e pankreasit dhe bllokon rrjedhjen e tëmthit.
Megjithatë, një numër i madh pacientësh nuk zhvillojnë kurrë zverdhje të lëkurës dhe të të bardhave të syve. Prandaj, mungesa e verdhëzës nuk e përjashton aspak sëmundjen.
Mjeku mund të ekzaminojë barkun për të parë nëse ka dhimbje, zmadhim të organeve ose grumbullim të lëngjeve në zgavrën e barkut, i njohur si ascit. Vetë pankreasi, për shkak të pozicionit të tij, rrallë mund të preket gjatë ekzaminimit.
Çfarë mund të tregojnë analizat e gjakut dhe çfarë jo?
Analizat laboratorike janë pjesë e rëndësishme e procesit diagnostikues, por nuk mund ta konfirmojnë vetë kancerin e pankreasit.
Niveli i lartë i bilirubinës mund të tregojë bllokim të kanaleve të tëmthit të shkaktuar nga tumori, por ndryshime të ngjashme mund të shfaqen edhe për shkak të gurëve në tëmth, hepatitit ose sëmundjeve të tjera të mëlçisë.
Vëmendje të veçantë merr markeri tumoral CA 19-9. Vlerat e tij shpesh rriten te pacientët me kancer të pankreasit, veçanërisht në fazat e avancuara të sëmundjes.
Megjithatë, një rezultat normal nuk e përjashton praninë e tumorit, ndërsa vlerat e larta mund të shfaqen edhe te pankreatiti, cirroza e mëlçisë, bllokimi i kanaleve të tëmthit dhe disa lloje të tjera të kancerit të sistemit tretës.
Për këtë arsye, specialistët theksojnë se CA 19-9 nuk përdoret për vendosjen e diagnozës dhe as për depistimin e njerëzve të shëndetshëm. Vlera e tij më e madhe është në monitorimin e përgjigjes ndaj trajtimit dhe zbulimin e mundshëm të rikthimit të sëmundjes te pacientët që tashmë janë diagnostikuar. /Telegrafi/
