Një veto e pazakontë franko-sllovake ka zhytur Bashkimin Evropian në një ngërç të ri mbi vazhdimin e sanksioneve ndaj Rusisë, duke detyruar ambasadorët e vendeve anëtare të zgjasin masat ndëshkuese vetëm për një javë, në përpjekje për të gjetur një kompromis.
Franca dhe Sllovakia vazhdojnë të kërkojnë heqjen nga lista e zezë të biznesmenit ruso-uzbek Alisher Usmanov, në një qëndrim të përbashkët që ka habitur Brukselin dhe ka vështirësuar ndjeshëm arritjen e unanimitetit të nevojshëm.
Me skadimin e sanksioneve shumë pranë, ambasadorët e BE-së vendosën si masë emergjente t’i zgjasin ato deri më 22 shtator, duke fituar edhe një javë kohë për të gjetur një zgjidhje.
“Konsultimet do të vazhdojnë dhe pritet të zhvillohen diskutime të mëtejshme në kohën e duhur”, deklaroi një zëdhënës i presidencës irlandeze të Këshillit të BE-së, transmeton Telegrafi.
Ai theksoi se rinovimi i listimeve është thelbësor për të vazhduar dobësimin e makinerisë ruse të luftës dhe për të mbajtur presionin mbi individët dhe subjektet që e mbështesin, mundësojnë ose përfitojnë prej saj.
Një prej pikëpyetjeve kryesore në Bruksel është arsyeja përse Franca i është bashkuar papritur një fushate që Sllovakia e ka ndjekur prej vitesh për largimin e Usmanovit nga lista e sanksioneve.
Franca ka dhënë vetëm një shpjegim të përgjithshëm: “siguria kombëtare”, pa ofruar detaje të mëtejshme.
Sipas një diplomati evropian, delegacioni francez nuk e elaboroi më tej qëndrimin e tij gjatë diskutimeve të së hënës.
Një diplomat francez, duke folur për Euronews, tha se Parisi ka “një çështje të veçantë që lidhet me sigurinë kombëtare” dhe se dëshiron t’u përgjigjet pozitivisht partnerëve ndërkombëtarë që po i drejtohen Francës për çështjen Usmanov.
Megjithatë, mbetet e paqartë nëse pozicioni francez lidhet me lobimin ndërkombëtar për heqjen e sanksioneve ndaj biznesmenit.
BE-ja e përfshiu Alisher Usmanovin në listën e sanksioneve në ditët e para të pushtimit të plotë rus të Ukrainës.
Sipas Këshillit të BE-së, masa u mor për shkak të lidhjeve të tij të ngushta me presidentin rus Vladimir Putin dhe interesave të tij në “sektorë kyç” të ekonomisë ruse.
Lista e sanksioneve të BE-së përfshin rreth 3,000 individë dhe subjekte të akuzuar për mbështetje, mundësim ose përfitim nga lufta ruse në Ukrainë.
Sllovakia prej kohësh ka kërkuar gjithashtu heqjen nga lista të Mikhail Fridman, një tjetër oligark i njohur rus. Deri tani, vendet e tjera anëtare kanë refuzuar ta mbështesin këtë kërkesë, duke e konsideruar të motivuar politikisht.
Prapaskenat e çështjes u bënë edhe më të ndërlikuara në fillim të këtij viti, kur një hetim mediatik publikoi një letër dykahëshe që dyshohet se presidenti turk Recep Tayyip Erdoğan ia kishte dërguar kryeministrit sllovak Robert Fico.
Në letrën, të datës 2 mars 2026, Erdoğan kërkonte ndihmën e Ficos për t’i dhënë fund asaj që e përshkruante si “praktikë të padrejtë” ndaj Usmanovit.
“Mbështetja juaj për largimin e tij nga lista e sanksioneve të BE-së dhe rikthimin e të drejtave të tij të cenuara do të ishte jashtëzakonisht e vlefshme”, thuhej në letër.
Dokumenti përmendte gjithashtu Azerbajxhanin, Kazakistanin, Kirgistanin dhe Uzbekistanin si vende që mbështesnin largimin e Usmanovit nga lista.
Ngërçi në Bruksel ka shkaktuar reagim edhe nga presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy, i cili kritikoi hapur kërkesën për lehtësimin e masave ndaj oligarkëve rusë.
“Usmanov dhe Fridman janë pikërisht lloji i biznesmenëve rusë që duhet të gjejnë kurajën për të ndërmarrë hapa konkretë kundër luftës”, tha Zelensky.
Sipas tij, pikërisht këto struktura të ekonomisë ruse nuk duhet të marrin mundësi shtesë, ndërsa ekonomia ukrainase po përballet me pasojat e sulmeve ruse dhe refuzimit të Putinit për t’i dhënë fund luftës.
Vendet anëtare synojnë që sanksionet individuale të rinovohen për 12 muaj, në mënyrë që afati i tyre të përputhet me sanksionet ekonomike ndaj Rusisë, të cilat liderët e BE-së i zgjatën me një vit në qershor.
Por kërkesa franko-sllovake për Usmanovin ka bërë që vendimi të mos merret në kohë.
Zgjatja vetëm deri më 22 shtator i jep BE-së një afat shumë të shkurtër për të gjetur kompromisin, ndërsa vetoja e pazakontë e Francës e ka bërë edhe më të vështirë arritjen e unanimitetit për vazhdimin e regjimit të sanksioneve ndaj Rusisë. /Telegrafi/
