Problemi nuk vjen nga ushqimi i zakonshëm, por nga dozat e larta për javë ose muaj – dhe shtimi i bakrit “me hamendje” nuk është zgjidhja
Zinku është ndër suplementet më të përdorura për imunitetin, lëkurën, flokët dhe gjatë periudhave me viroza. Por fakti që është mineral thelbësor nuk do të thotë se sa më shumë të merret, aq më mirë.
Përdorimi i zgjatur i dozave të larta mund të pengojë përthithjen e bakrit, një mineral po aq i rëndësishëm për gjakun, sistemin nervor, metabolizmin e hekurit dhe funksionimin normal të imunitetit.
Sipas Office of Dietary Supplements të Institutit Kombëtar Amerikan të Shëndetit (NIH), marrja e 50 mg zink ose më shumë në ditë për disa javë mund të pengojë përthithjen e bakrit, të ulë nivelin e tij në organizëm dhe madje të ndikojë negativisht në funksionin imunitar. Kufiri i sipërm i tolerueshëm për të rriturit është 40 mg zink në ditë nga të gjitha burimet, përveç rasteve kur doza më të larta përdoren nën mbikëqyrje mjekësore.
Zinku merr pjesë në shumë procese: funksionimin e sistemit imunitar, shërimin e plagëve, sintezën e proteinave dhe ADN-së, rritjen e qelizave dhe shqisën e shijes e të nuhatjes.
Problemi shfaqet kur merret në sasi të larta për kohë të gjatë. Në zorrë, zinku stimulon prodhimin e një proteine të quajtur metalotioneinë, e cila lidhet fort me bakrin. Si pasojë, më pak bakër kalon në qarkullimin e gjakut.
Kjo është arsyeja pse preparatet me 25, 30 apo sidomos 50 mg zink nuk duhet të trajtohen si doza të zakonshme për përdorim të pakufizuar, transmeton Telegrafi.
Bakri nevojitet për prodhimin e energjisë, metabolizmin e hekurit, formimin e indit lidhor, funksionimin e sistemit nervor dhe disa mekanizma mbrojtës të organizmit. NIH përcakton si sasi të rekomanduar për shumicën e të rriturve rreth 0,9 mg në ditë.
Mungesa e theksuar e bakrit mund të shkaktojë anemi, ulje të neutrofileve, një lloj i qelizave të bardha të gjakut, si dhe probleme neurologjike. Mund të shfaqen lodhje, dobësi, mpirje ose therje në gjymtyrë, vështirësi me ekuilibrin dhe ecjen.
Paradoksi është se dikush mund të marrë shumë zink për të “forcuar imunitetin”, por nëse krijon mungesë bakri, efekti përfundimtar mund të jetë pikërisht i kundërt.
A duhet marrë bakër sa herë që merret zink?
Shumica e njerëzve marrin bakër nga ushqimi: arra, fara, bishtajore, kakao, drithëra integrale, butakë dhe të brendshme. Prandaj, fillimi i një suplementi bakri vetëm sepse po përdoret zink nuk është domosdoshmërisht i nevojshëm.
Megjithatë, fakti që kombinimi ka rëndësi shihet edhe në mjekësi. Në formulën AREDS2, të studiuar nga National Eye Institute për disa pacientë me degjenerim makular të lidhur me moshën, 80 mg zink shoqërohen me 2 mg bakër, pikërisht për të zvogëluar rrezikun e mungesës së bakrit nga doza e lartë e zinkut. Kjo formulë është për një indikacion të caktuar mjekësor dhe nuk duhet marrë si raport universal për të gjithë.
Gabimi tjetër do të ishte kalimi nga një ekstrem në tjetrin. NIH paralajmëron se marrja kronike e tepërt e bakrit mund të shkaktojë të përziera, dhimbje barku, diarre dhe, në sasi të larta për kohë të gjatë, dëmtim të mëlçisë. Kufiri i sipërm për të rriturit është 10 mg në ditë.
Prandaj, nëse zinku merret rregullisht, sidomos në doza të larta ose për muaj, zgjidhja nuk është shtimi i bakrit “për siguri”. Më e arsyeshme është të kontrollohen doza, kohëzgjatja dhe të gjitha suplementet që përdoren njëkohësisht, ndërsa për përdorim afatgjatë të këshillohet mjeku ose farmacisti. /Telegrafi/
