Qendrat e votimit janë hapur në Bullgari për zgjedhjet presidenciale, në një fushatë të dominuar nga vështirësitë ekonomike në rritje dhe sulmet me dronë ndaj anijeve tregtare në Detin e Zi.
Para votimit të së dielës, presidentja Iliana Iotova, 61 vjeçe, dhe ish-kryeministri i përkohshëm Andrey Gyurov, 50 vjeç, kryesonin sondazhet mes 27 kandidatëve në garë, transmeton Telegrafi.
Presidenti në Bullgari ka kryesisht rol ceremonial, pasi vendimet e rëndësishme politike duhet të miratohen nga parlamenti. Megjithatë, zgjedhja e drejtpërdrejtë nga qytetarët i jep presidentit autoritet politik. Ai udhëheq forcat e armatosura, mund të vërë veto ndaj ligjeve, të nënshkruajë traktate ndërkombëtare dhe të emërojë ambasadorë.
Zgjedhjet janë zhvilluar nën vëmendjen e shtuar pas një serie sulmesh me dronë ndaj anijeve tregtare pranë brigjeve bullgare, të cilat dyshohet se kanë shkaktuar vdekjen e rreth dy duzinave të detarëve nga vende të ndryshme. Sulmet kanë nxitur dënime ndërkombëtare dhe shqetësime për zgjerimin e ndikimit të luftës së Rusisë kundër Ukrainës, duke e shtyrë Sofjen të kërkojë ndihmën e aleatëve për forcimin e sigurisë detare.
Qeveria bullgare nuk e ka akuzuar drejtpërdrejt Rusinë për sulmet, por kryeministri Rumen Radev ka deklaruar se rezultatet e tyre “i shërbejnë Federatës Ruse”.
Të dy kandidatët kryesorë i kanë dënuar sulmet, por kanë qëndrime të ndryshme për luftën në Ukrainë. Gyurov, i cili shërbeu si kryeministër i përkohshëm këtë vit, mbështetet nga parti pro-perëndimore dhe reformiste dhe ka shprehur vazhdimisht mbështetje për Ukrainën. Gjatë mandatit të tij, ai nënshkroi një marrëveshje bashkëpunimi në fushën e sigurisë me Kievin.
“Dua që Bullgaria të ketë zërin e vet në Evropë, të jetë një aleate e besueshme e NATO-s, që mbron interesat e saj përmes përgatitjes, diplomacisë së fortë dhe një qëndrimi të qartë”, tha Gyurov në një tubim të enjten.
Iotova, ish-zëvendëspresidente, mori detyrën e presidentes në janar, pasi Radev dha dorëheqjen për të kandiduar në zgjedhjet parlamentare, të cilat i fitoi. Analistë politikë e kanë përshkruar platformën e tij si të afërt me qëndrimet e Kremlinit. Radev mbështet Iotovën dhe të dy kanë bërë thirrje për përfundimin e luftës përmes diplomacisë.
“Kundërshtarët e mi argumentojnë se duhet të ketë një luftë rraskapitjeje. E vërteta është se të gjithë ne jemi ata që jemi më të lodhur”, deklaroi Iotova në një tubim të enjten.
Megjithëse partitë parlamentare kanë një konsensus të gjerë për orientimin pro-perëndimor të Bullgarisë, ndjenjat pro-ruse, të mbështetura në lidhjet historike dhe kulturore mes dy vendeve, kanë ndarë shoqërinë, veçanërisht që nga pushtimi në shkallë të gjerë i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022.
Dobromir Zhivkov, drejtues i agjencisë së sondazheve Market Links, tha se Iotova është ndër kandidatët që mbështesin një qëndrim më neutral të Bullgarisë.
“Ata bëjnë thirrje për ndërprerjen e ndihmës për Ukrainën dhe ndalimin e dërgesave të armëve. Shpesh i dëgjojmë të përdorin retorikë të Kremlinit dhe terminologji të marrë drejtpërdrejt nga propaganda e tij”, tha Zhivkov për Associated Press gjatë javës së kaluar.
Kandidatët po përpiqen gjithashtu t’u përgjigjen shqetësimeve të qytetarëve për rritjen e fortë të çmimeve të energjisë dhe inflacionit, ndërsa shumë bullgarë në zonat rurale po përballen me vështirësi për të përballuar shpenzimet e përditshme.
Sondazhet e Alpha Research sugjeronin se Iotova do të merrte 41 për qind të votave, ndërsa Gyurov 28 për qind. Votimi nisi në orën 07:00 dhe qendrat e votimit do të mbyllen në orën 20:00, sipas orës lokale.
Megjithatë, analistët nuk prisnin që ndonjëri prej 27 kandidatëve të siguronte shumicën absolute të nevojshme për të fituar që në raundin e parë. Pjesëmarrja duhet gjithashtu të kalojë 50 për qind të rreth 6.6 milionë votuesve të regjistruar, por parashikimet flisnin për një dalje në votime nën 40 për qind. Kjo e bën të mundshëm zhvillimin e një raundi të dytë më 1 nëntor. /Telegrafi/
