Filmi dokumentar “NAZA”, nga Yuval Abraham dhe Rachel Szor, u shfaq premierë në Festivalin e Filmit në Venecia, ku po konkurron për Luanin e Artë.
Filmi sjell dëshmitë e 24 personave të brendshëm ushtarakë izraelitë, midis tyre oficerë të inteligjencës dhe ushtarë, të cilët flasin për luftën në Gaza dhe përshkruajnë vrasjen sistematike të civilëve palestinezë. Autorët deklaruan se “NAZA” u regjistrua fshehurazi në çatitë e Tel Avivit për tre vjet, dhe identitetet e bashkëbiseduesve u fshehën nga ndryshimet dixhitale të zërit dhe pamjes.
Titulli i filmit i referohet një akronimi ushtarak izraelit që përdoret për viktimat civile, përfshirë burra, gra dhe fëmijë. Të intervistuarit në film përshkruajnë sistemet e mbikëqyrjes dhe bombardimet në distancë, me pretendime se ushtria përdor inteligjencën artificiale për të identifikuar objektiva të mundshëm dhe për të sulmuar shtëpitë dhe apartamentet e tyre kur e di se familjet janë brenda.
Yuval Abraham tha në konferencën për shtyp: “Ne sapo u thamë atyre oficerëve dhe ushtarëve, ju lutemi na përshkruani çfarë bëtë.”
Rachel Szor shtoi se ishte e rëndësishme të përcilleshin këto dëshmi përmes filmit, sepse është ndryshe kur njerëzit që projektuan dhe menaxhuan këto sisteme flasin për këtë para kameras.
“NAZA” u krijua në bazë të raportimeve të publikuara midis viteve 2023 dhe 2025 në +972 Magazine, Local Call dhe The Guardian. Filmi u prodhua gjithashtu nga The Guardian dhe më pas u përfshi në programin e festivalit në mënyrë që autorët të mund të përfundonin procesin e anonimizimit të bashkëbiseduesve.
Abraham tha se thelbi i filmit është “sistemi i vrasjes që ka vrarë më shumë se 70,000 palestinezë në Gaza”, ndërsa ushtria izraelite thotë se po synon Hamasin dhe infrastrukturën e tij. Ushtria ka konfirmuar se përdor inteligjencën artificiale për të identifikuar objektivat, por pretendon se asnjë sulm nuk është kryer pa vendimmarrje njerëzore. /Telegrafi/
