Fermerët thonë se problemi nuk qëndron vetëm te importet, por te fakti që importet shpesh hyjnë pa kontroll të vërtetë, pa origjinë të qartë dhe pa rregulla të drejta loje.
Pamja është e njohur në tregje. Tezga shkruan “vendas”, blerësi beson se po blen një produkt vendas, por pas mallrave shpesh fshihet një histori krejtësisht e ndryshme.
Fermerët paralajmërojnë se disa nga produktet e importuara ripaketohen, përzihen me ato vendase ose thjesht shiten sikur të ishin prodhuar këtu. Kështu, thonë ata, të gjithë humbasin: Prodhuesi vendas, konsumatori dhe tregu.
Ekonomistët shpjegojnë se importet në vetvete nuk janë problem. Çdo vend importon. Problemi fillon kur mallrat e importuara hyjnë pa inspektim të mjaftueshëm, kur rregullat e origjinës nuk respektohen, kur kontrollet janë të dobëta dhe kur prodhuesit vendas lihen vetëm për të luftuar konkurrencën më të lirë që nuk përmbush gjithmonë të njëjtat standarde.
“Nëse produkti është i importuar, kjo duhet të deklarohet qartë. Konsumatori ka të drejtë të dijë se çfarë po blen, dhe prodhuesi vendas ka të drejtë për konkurrencë të ndershme”, thonë ekspertët e tregut.
Sipas fermerëve, dhimbja më e madhe është se prodhimi vendas po lihet mënjanë pikërisht kur duhet të shitet. Ata investojnë në fara, fidanë, plehra, vaj, ujë, punë, paketim dhe transport. Çmimet e lëndëve të para nuk bien dhe çmimet e blerjes shpesh bien brenda natës. Dhe pastaj lind pyetja që çdo fermer i bën vetes: pse të mbjellim përsëri?
Ekspertët paralajmërojnë se nëse ky presion vazhdon, disa prodhues do të dorëzohen. Një vit ata do të mbjellin më pak. Vitin tjetër mund të mos ketë fare. Dhe kur prodhimi vendas të zhduket, atëherë konsumatori do të mbetet i varur nga importet. Atëherë çmimi do të diktohet nga dikush tjetër.
Lodhja tashmë po ndihet në fshatra. Fermerët e moshuar thonë se të rinjtë nuk duan të hyjnë në një punë ku lufton gjithë vitin dhe në fund nuk e di nëse do të marrësh një rrogë për veten. Fushat na presin, por tregu mund të jetë i pamëshirshëm. /Alsat.mk
