Bota e futbollit u trondit këtë javë pasi Kombëtarja e Senegalit humbi zyrtarisht titullin e Kupës së Kombeve të Afrikës 2026. Vendimi i CAF e regjistroi finalen me rezultat 3-0 në favor të Kombëtarja e Marokut, duke përmbysur atë që ndodhi në fushë.
Finalja ishte një nga më dramatiket në historinë e kompeticionit. Senegalit iu anulua një gol në fund për një faull të diskutueshëm në sulm, ndërsa pak minuta më vonë u akordua një penallti për Marokun pas ndërhyrjes së VAR-it.
I revoltuar nga vendimet, stafi dhe lojtarët e Senegalit u larguan nga fusha për disa minuta në shenjë proteste. Edhe pse u rikthyen dhe në fund fituan 1-0 pas vazhdimeve, kjo ndërprerje u konsiderua shkelje e rëndë nga rregullorja, çka solli humbjen zyrtare të ndeshjes në tavolinë.
Ky rast i bujshëm nuk është i vetmi në histori. Futbolli ka njohur edhe më parë raste kur titujt janë hequr për shkelje të ndryshme – nga manipulimi i ndeshjeve deri te shkeljet administrative.
Elgin City mendonte se kishte siguruar titullin e Highland League pas një fitoreje bindëse 6-0 në ndeshjen e fundit. Megjithatë, problemi qëndronte te mënyra se si e arritën këtë fitore.
Klubi vendosi ta zhvendosë ndeshjen një ditë më herët, nga e shtuna në të premten, për të shmangur pezullimet e disa lojtarëve kyç që do të mungonin nëse ndeshja luhej sipas kalendarit. Në thelb, ishte një manovër për të përfituar nga një “boshllëk” në rregullore.
Liga e konsideroi këtë si shkelje serioze dhe vendosi t’ua heqë titullin. Situata u bë edhe më e pazakontë kur nënkampioni refuzoi ta pranonte trofeun, duke bërë që sezoni të mbetet pa fitues zyrtar. Edhe sot, ky rast konsiderohet unik në historinë e futbollit britanik.
Sezoni 1992/93 ishte historik për Olympique de Marseille, pasi klubi fitoi si kampionatin francez ashtu edhe Ligën e Kampionëve. Por suksesi në Francë u njollos shpejt nga një skandal i madh.
Presidenti i klubit, Bernard Tapie, u akuzua se kishte tentuar të korruptonte lojtarë të Valenciennes FC për të ndikuar në rezultatin e një ndeshjeje vendimtare. Njëri prej lojtarëve refuzoi ofertën dhe e raportoi rastin.
Pas hetimeve, Marseille u shpall fajtor, iu hoq titulli i Ligue 1 dhe u dënua me rënie nga kategoria. Megjithatë, klubi e mbajti trofeun e Ligës së Kampionëve, duke e bërë këtë një nga rastet më kontradiktore në histori.
Shanghai Shenhua fitoi titullin në kampionatin kinez në vitin 2003, por skandali shpërtheu vite më vonë. Hetimet zbuluan se drejtuesit e klubit kishin paguar gjyqtarë për të ndikuar në rezultatet e disa ndeshjeve kyçe.
Fillimisht, rasti nuk u trajtua me seriozitetin e duhur, por me kalimin e viteve dolën prova të reja që vërtetonin manipulimin. Në vitin 2013, Federata Kineze vendosi ta anulojë titullin e vitit 2003.
Asnjë ekip tjetër nuk u shpall kampion, duke e lënë atë sezon pa fitues zyrtar dhe duke dëmtuar rëndë reputacionin e futbollit kinez.
Genoa ishte shumë pranë rikthimit në Serie A pasi fitoi kampionatin e Serie B. Sulmuesi Diego Milito ishte një nga protagonistët kryesorë të atij sezoni.
Megjithatë, në ndeshjen vendimtare, drejtuesit e klubit u përfshinë në një skandal trukimi. Ata paguan drejtues të klubit kundërshtar për të ndikuar në rezultat. Rasti u zbulua shpejt dhe autoritetet italiane reaguan ashpër.
Genoa jo vetëm që humbi titullin, por u ndëshkua me rënie direkte në Serie C1, duke humbur gjithçka që kishte arritur në fushë. Ky mbetet një nga rastet më të rënda të manipulimit në futbollin italian.
Rasti më i famshëm në historinë moderne është ai i Juventus në skandalin “Calciopoli”. Hetimet zbuluan një rrjet të gjerë manipulimi ku drejtuesit e klubit ndikonin në caktimin e gjyqtarëve për të favorizuar ekipin.
Figura kyçe ishte drejtori sportiv Luciano Moggi, i cili u përjashtua përjetësisht nga futbolli. Si pasojë, Juventusit iu hoqën dy tituj të Serie A dhe u dërgua në Serie B.
Një prej titujve iu dha Inter, ndërsa tjetri mbeti pa fitues. Ky skandal tronditi futbollin italian dhe pati pasoja afatgjata për klubin dhe ligën.
Pse rasti i Senegalit është kaq i diskutueshëm?
Ndryshe nga rastet e mësipërme që lidhen kryesisht me korrupsion apo manipulim, rasti i Senegali lidhet me sjelljen gjatë ndeshjes. Largimi nga fusha në shenjë proteste u konsiderua si braktisje e ndeshjes, duke i dhënë bazë ligjore CAF për ta regjistruar humbjen 3-0.
Megjithatë, fakti që Senegali fitoi në fushë dhe se vendimet e gjyqtarit ishin shumë të diskutueshme, e bën këtë një nga rastet më të debatueshme në historinë e futbollit afrikan.
Çështja pritet të vazhdojë në instanca të tjera, ndërsa mbetet për t’u parë nëse ky vendim do të ndryshojë apo do të mbetet një precedent i ri në futbollin ndërkombëtar. /Telegrafi/
