Zgjedhja e Péter Magyar si kryeministri i ardhshëm i Hungarisë — duke i dhënë fund 16 viteve të sundimit të Viktor Orbán — mund të riformësojë rrjetin e ndikimit të Orbán në Bruksel, nga Komisioneri i BE-së, Olivér Várhelyi te MCC Bruksel, një grup mendimtarësh i lidhur me qeverinë.
Partia e tij Tisza, e cila siguroi një shumicë kushtetuese prej dy të tretash, është zotuar të riorientojë marrëdhëniet e Hungarisë me BE-në dhe NATO-n. Ndërsa Magyar ende nuk i ka detajuar planet e tij për Brukselin, ai premtoi ndryshime rrënjësore gjatë fushatës dhe pas votimit.
“Një ndryshim i thjeshtë i qeverisë nuk mjafton për të zgjidhur këto probleme; nevojitet një ndryshim regjimi, sepse një grup i organizuar kriminal po e drejton në mënyrë efektive vendin tonë”, tha Magyar të hënën në një konferencë ndërkombëtare për shtyp.
Magyar gjithashtu u bëri thirrje figurave kryesore të shtetit, përfshirë presidentin Tamás Sulyok, të japin dorëheqjen ose të përballen me shkarkimin, transmeton Telegrafi.
Ai gjithashtu shënjestroi disa nga miqtë më të ngushtë të Orbán, gjithashtu pjesë e një rrethi të pasur, siç është njeriu më i pasur i Hungarisë, Lőrincz Mészáros.
Në vitet e fundit, Orbán ka ndërtuar një rrjet të gjerë në Bruksel për të çuar përpara agjendën e tij politike dhe për të përforcuar narrativën e tij politike. Disa figura kyçe tani përballen me largim të mundshëm, ndërsa organizatat aleate mund të shohin financimin e tyre të reduktuar.
Komisioneri hungarez Várhelyi si hallka më e dobët
Një nga aleatët më të shquar të Orbán në Bruksel është Olivér Várhelyi, Komisioneri i BE-së për Shëndetin dhe Mirëqenien e Kafshëve.
As Hungaria dhe as Partia Tisza nuk e kanë përmendur atë në mënyrë të qartë si një objektiv, por shumë në Bruksel e shohin ndryshimin e qeverisë si një mundësi për të bërë presion për largimin e tij.
Várhelyi konsiderohet si një aleat i ngushtë i Orbán dhe ka marrë pjesë rregullisht në ngjarje partiake-politike të organizuara nga grupi Patriotët për Evropën.
Ai është aktualisht subjekt i një hetimi të brendshëm të Komisionit për rolin e tij të dyshuar në një skandal spiunazhi.
Sipas raporteve të shtypit, përfaqësia e përhershme e Hungarisë, e cila kryen punë diplomatike dhe lidh kryeqytetet me institucionet në Bruksel, drejtoi një rrjet spiunësh që synonin shtetasit hungarezë që punonin në institucionet e BE-së.
Komisioni hapi një hetim dhe raportoi progresin të martën, dy ditë pas zgjedhjeve hungareze.
“Është bërë përparim dhe Komisioni do ta informojë Parlamentin sapo të përfundojnë të gjitha hapat administrativë”, tha zëdhënësi i Komisionit, Balázs Ujvári, duke refuzuar të japë detaje të mëtejshme.
Várhelyi tha tetorin e kaluar se nuk kishte qenë në dijeni të ndonjë rekrutimi spiunazhi gjatë kohës së tij si ambasador. Si Përfaqësues i Përhershëm, ai punoi gjithashtu së bashku me kryeministrin e ardhshëm: Magyar shërbeu si diplomat midis viteve 2011 dhe 2015.
Magyar tha në tetor se Várhelyi “nuk e zbuloi të gjithë të vërtetën” në lidhje me akuzat. Nëse gjetjet e hetimit pasqyrojnë keq te Várhelyi, kjo mund të krijojë bazë për shkarkimin e tij, qoftë nga qeveria e re e Hungarisë ose nga vetë Komisioni.
Komisionerët nuk janë të detyruar të japin dorëheqjen nëse qeveria e tyre e origjinës tërheq besimin. Megjithatë, ata mund të japin dorëheqjen vullnetarisht, ose presidenti i Komisionit mund të kërkojë dorëheqjen e tyre ose t’i shkarkojë ata.
Në rastin e fundit, me pëlqimin e shtetit anëtar në fjalë, komisioneri mund të zëvendësohet nga një kandidat i propozuar nga ai vend. Euronews kërkoi koment nga Várhelyi; ai nuk ishte përgjigjur në kohën e publikimit.
Magyari nuk përmendi konkretisht zëvendësimin e ambasadorëve, por pozicioni i Përfaqësuesit të Përhershëm të Hungarisë në Bruksel është ndër më të ndjeshmit në shërbimin diplomatik të vendit.
Përfaqësuesi i Përhershëm, Bálint Ódor, një diplomat karriere, ka zbatuar vendime dhe veto kyçe të qeverisë Orbán në Bruksel, duke përfshirë bllokimin e disa paketave të sanksioneve kundër Rusisë dhe kundërshtimin e heqjes nga lista e biznesmenëve rusë.
Ódori e filloi karrierën e tij diplomatike në vitin 2002 dhe u emërua në këtë rol në vitin 2022.
Ndërsa qeveria e ardhshme përgatitet të ndryshojë politikën e Hungarisë ndaj BE-së, zëvendësimi i tij duket i mundshëm, megjithëse jo i sigurt. Ódori nuk konsiderohet gjerësisht si një besnik i Orbánit, por pozicioni kërkon besim të plotë politik.
Në konferencën për shtyp të së hënës, Magyari sinjalizoi se synon të mbështetet në aparatin ekzistues diplomatik dhe të shërbimit civil, pa iu referuar konkretisht ambasadorëve.
“Për shkak se dikush ishte pjesë e një sistemi — si diplomat karriere, zyrtar qeveritar apo drejtues departamenti — duke parë plaçkitjen e vendit tonë, kjo nuk do të thotë se nuk është një nëpunës i mirë publik. Ne mbështetemi në përvojën e njerëzve të tillë”, tha Magyar.
Rrjeti i grupeve të mendimit dhe inteligjencës
MCC Bruksel është krahu i Mathias Corvinus Collegium në BE, një institut privat arsimor dhe grup mendimi që shihet gjerësisht si një shtyllë ideologjike e rrethit të ngushtë të Orbán.
Balázs Orbán, drejtori politik i kryeministrit në largim, kryeson kuratoriumin e MCC, ndërsa MCC Bruksel drejtohet nga akademiku britaniko-hungarez Frank Furedi. Misioni i deklaruar i organizatës është të ndikojë në debatin politik në Bruksel.
Pavarësisht rezultatit të zgjedhjeve, MCC Bruksel thotë se nuk ka ndërmend të zvogëlojë operacionet e saj.
“Ne planifikojmë të vazhdojmë të bëjmë atë që bëjmë në MCC Bruksel – nuk do të shkojmë askund dhe kemi shumë për të bërë”, tha John O’Brien i MCC Bruksel për Euronews.
“Si një organizatë e pavarur, ne do të vazhdojmë të hulumtojmë, analizojmë dhe avokojmë rreth shqetësimeve tona kryesore dhe do të vazhdojmë t’i mbajmë institucionet e BE-së përgjegjëse,” shtoi ai.
MCC Brukseli aktualisht financohet nëpërmjet subvencioneve nga selia e MCC në Budapest, me një total prej 6.26 milionë eurosh në vitin 2025.
Në konferencën e tij për shtyp, Magyar kërcënoi të hetojë transferimin e aseteve shtetërore te MCC, duke njoftuar planet për një zyrë të dedikuar për të rikuperuar asete të tilla.
Ai tha gjithashtu se financimi shtetëror për MCC dhe tubimet konservatore si CPAC do të ndërpritet.
“Shteti nuk do t’i financojë këto gjëra – as ngjarjen e quajtur CPAC, as Mathias Corvinus Collegium dhe institucione të tjera të lidhura. Unë them se nuk duhej t’i kishte financuar ato deri më tani. Ky ishte një krim”, tha Magyar.
Megjithatë, MCC mori një injeksion të konsiderueshëm financiar vetëm disa ditë para zgjedhjeve. Të premten e kaluar, gjigandi i naftës i Hungarisë MOL miratoi një pagesë dividendi prej 241 miliardë HUF (afërsisht 662 milionë euro) për aksionarët e saj.
MCC mban një pjesë prej 10% të aksioneve në MOL, që do të thotë se selia e organizatës në Budapest mori rreth 66 milionë euro pak para se Orbán të humbiste pushtetin.
Fondacioni për një Hungari Qytetare është fondacioni partiak i partisë në pushtet Fidesz, e cila ka mbajtur një zyrë në Bruksel për lobim, organizim eventesh dhe promovim të axhendës konservatore të Orbán.
Zyra tani po rivlerëson praninë e saj në Bruksel në dritën e performancës së dobët zgjedhore të Fidesz.
“Sipas ligjit hungarez dhe praktikës evropiane dhe gjermane, fondacionet e partive marrin mbështetje shtetërore në përpjesëtim me votat e hedhura për partitë e tyre të lidhura”, tha zyra e Brukselit për Euronews.
“Duke respektuar rezultatet e zgjedhjeve, ne do të marrim vendime në lidhje me aktivitetet tona në javët e ardhshme. Fondacioni ynë do të vazhdojë t’i shërbejë anës qytetare në të ardhmen”, shtuan ata. /Telegrafi/
