Gjumi i pamjaftueshëm, stresi dhe çrregullimet e gjumit mund të ndikojnë në energjinë tonë që në orët e para të ditës. Ekspertët këshillojnë kujdes kur lodhja bëhet e vazhdueshme, edhe pas një nate të plotë gjumi.
Zgjimi në mëngjes me ndjenjën e lodhjes, mungesën e energjisë dhe vështirësinë për t’u përqendruar është një përvojë e zakonshme për shumë njerëz. Megjithatë, kur kjo gjendje përsëritet vazhdimisht, shkaku mund të mos jetë vetëm numri i orëve të gjumit, por edhe cilësia e tij apo probleme të tjera që ndikojnë në shëndet.
Sipas klinikës amerikane Mayo Clinic, lodhja mund të lidhet me zakone jo të shëndetshme të gjumit, mungesën e aktivitetit fizik, stresin, përdorimin e disa medikamenteve ose probleme të caktuara shëndetësore. Kjo do të thotë se edhe personat që qëndrojnë për shumë orë në shtrat mund të mos ndihen të çlodhur nëse gjumi i tyre ndërpritet ose nuk është cilësor.
Gjumi i pamjaftueshëm dhe ritmi biologjik
Një nga shkaqet më të zakonshme të lodhjes në mëngjes është mungesa e gjumit. Sipas Sleep Foundation, shumica e të rriturve duhet të synojnë të paktën shtatë orë gjumë në natë, megjithëse nevojat individuale mund të ndryshojnë.
Orari i parregullt i fjetjes dhe zgjimit, puna me turne dhe qëndrimi zgjuar deri vonë mund të çrregullojnë ritmin biologjik të organizmit. Si pasojë, zgjimi në një orë të caktuar mund të jetë i vështirë, edhe kur personi mendon se ka fjetur mjaftueshëm.
Një tjetër faktor është e ashtuquajtura inercia e gjumit, periudha kalimtare pas zgjimit gjatë së cilës personi mund të ndihet i përgjumur, i hutuar ose më pak i përqendruar. Kjo ndjesi zakonisht zbehet me kalimin e kohës, por mund të jetë më e theksuar kur gjumi ka qenë i pamjaftueshëm.
Stresi dhe zakonet e përditshme ndikojnë në pushimin e natës
Stresi, ankthi dhe shqetësimet emocionale mund ta bëjnë më të vështirë fjetjen ose të shkaktojnë ndërprerje të gjumit. Edhe konsumimi i alkoolit, kafeinës në orët e vona dhe përdorimi i telefonit para gjumit mund të ndikojnë në rutinën e pushimit.
Shërbimi Kombëtar Shëndetësor i Mbretërisë së Bashkuar (NHS) rekomandon mbajtjen e një orari të rregullt të gjumit, krijimin e një ambienti të qetë e të përshtatshëm për pushim dhe shmangien e kafeinës, alkoolit dhe aktiviteteve stimuluese pranë orarit të fjetjes.
Kur lodhja mund të sinjalizojë një problem shëndetësor?
Në disa raste, zgjimi i lodhur mund të lidhet me çrregullime të gjumit, si apnea e gjumit. Kjo gjendje karakterizohet nga ndërprerje ose kufizime të përsëritura të frymëmarrjes gjatë natës, të cilat mund të pengojnë pushimin cilësor.
Sipas NHS, gërhitja e fortë, zgjimet me ndjesinë e mbytjes, ndërprerjet e vërejtura të frymëmarrjes dhe përgjumja e theksuar gjatë ditës janë shenja që duhen vlerësuar nga një profesionist shëndetësor.
Lodhja e vazhdueshme mund të shoqërohet gjithashtu me aneminë, çrregullimet e tiroides, diabetin, depresionin ose efektet anësore të disa barnave. Megjithatë, vetëm prania e lodhjes nuk mjafton për të përcaktuar një diagnozë.
Çfarë mund të bëjmë për t’u zgjuar më të çlodhur?
Përmirësimi i cilësisë së gjumit mund të fillojë me disa ndryshime të thjeshta:
Mbani orar të rregullt për të fjetur dhe për t’u zgjuar.
Synoni të flini të paktën shtatë orë në natë, duke përshtatur kohëzgjatjen sipas nevojave tuaja.
Mbajeni dhomën e gjumit të qetë, të errët dhe me temperaturë të rehatshme.
Kufizoni kafeinën dhe alkoolin pranë orarit të gjumit.
Kryeni aktivitet fizik rregullisht dhe përpiquni të menaxhoni stresin.
Shmangni përdorimin e telefonit dhe ekraneve para se të flini.
Kur duhet kërkuar ndihmë mjekësore? Nëse lodhja zgjat për disa javë, ndikon në aktivitetet e përditshme ose shoqërohet me gërhitje të fortë, vështirësi në frymëmarrje gjatë gjumit, humbje peshe të pashpjegueshme apo ndryshime të humorit, rekomandohet konsultimi me mjekun.
