Avokati serb Çedomir Stojkoviq ka drejtuar akuza të ashpra ndaj presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq, pas ceremonisë përkujtimore të mbajtur më 5 shtator në Beograd për Ratko Mlladiqin, ish-komandantin e Ushtrisë së Republika Srpska, të dënuar për gjenocid, krime kundër njerëzimit dhe krime lufte.
Sipas Stojkoviqit, ceremonia e organizuar në Shtëpinë e Ushtrisë së Serbisë nuk mund të paraqitet si një aktivitet privat apo i shkëputur nga institucionet, pasi objekti është në pronësi të shtetit dhe administrohet nga Ministria e Mbrojtjes.
“Mos lejoni t’ju mashtrojnë – Ministria e Mbrojtjes dhe Qeveria e Serbisë kanë mbajtur ceremoni për Ratko Mlladiqin në ndërtesën më solemne ushtarake në qendër të Beogradit, përballë Sheshit të Republikës”, ka shkruar Stojkoviq.
Ai ka rikujtuar se Shtëpia e Ushtrisë përdoret për ceremoni shtetërore, ushtarake dhe ngjarje të nivelit të lartë protokollar, duke argumentuar se vetëm zgjedhja e këtij lokacioni i jep përkujtimit karakter të qartë institucional.
Në ceremoni, sipas Stojkoviqit, Qeveria e Serbisë është përfaqësuar nga ministri i Drejtësisë, Nenad Vujiq. Të pranishëm ishin gjithashtu presidenti i entitetit Republika Srpska, Sinisha Karan, dy ministra të këtij entiteti dhe ish-kryeministri i Serbisë, Nikola Shainoviq.
Për avokatin serb, ky nuk është thjesht edhe një rast i glorifikimit të Mlladiqit, por “nderimi i pestë dhe deri tani më i madh shtetëror” që i është bërë atij.
“Nderimi më i madh shtetëror është të kesh një përkujtim në Shtëpinë e Ushtrisë së Serbisë, në qendër të Beogradit”, ka deklaruar Stojkoviq.
Ai ka akuzuar drejtpërdrejt pushtetin në Beograd se, përmes një ceremonie të tillë, po dërgon një mesazh diametralisht të kundërt me deklaratat për integrim evropian dhe pajtim rajonal.
Sipas tij, nuk mund të flitet për përkushtim ndaj vlerave evropiane, ndërkohë që një person i dënuar për gjenocid nderohet në një prej institucioneve më simbolike të shtetit.
Stojkoviq ka thënë se një ceremoni e tillë, sipas interpretimit të tij, nënkupton se autoritetet serbe nuk po distancohen nga trashëgimia kriminale për të cilën Mlladiqi është dënuar nga drejtësia ndërkombëtare.
Në këtë kontekst, ai ka përmendur edhe gjenocidin në Srebrenicë, ku në korrik të vitit 1995 u vranë më shumë se 8 mijë burra dhe djem boshnjakë.
Por kritikat më të forta Stojkoviq i ka rezervuar për presidentin serb Aleksandar Vuçiq.
Ai e akuzon Vuçiqin se po luan një “lojë të dyfishtë”: përpara zyrtarëve evropianë flet për integrim, stabilitet dhe bashkëpunim me Perëndimin, ndërsa brenda Serbisë, sipas tij, lejon veprime që janë në kundërshtim të drejtpërdrejtë me këto deklarata.
Sipas Stojkoviqit, formula politike e Vuçiqit është që vendimet kontroverse t’i zbatojnë njerëzit e tij, ndërsa ai vetë të përpiqet të ruajë distancë publike dhe t’i bindë partnerët perëndimorë se nuk ka përgjegjësi për to.
“Kjo ceremoni shtetërore e Qeverisë së Republikës së Serbisë për një person të dënuar për gjenocid fshin çdo mundësi për afrimin e Serbisë me Bashkimin Evropian”, ka deklaruar Stojkoviq.
Ai ka shtuar se një ngjarje e tillë nuk mund të ndodhë pa dijeninë ose pëlqimin e Vuçiqit, duke argumentuar se në sistemin aktual politik në Serbi vendimet e rëndësishme qeveritare lidhen drejtpërdrejt me presidentin.
“Edhe fëmijët e vegjël dhe zogjtë në degë e dinë se në një shtet autokratik çdo vendim i tillë i rëndësishëm i qeverisë është vendim i autokratit”, ka shkruar ai.
Stojkoviq ka bërë edhe një paralelizëm simbolik me ndërtesën ku u mbajt ceremonia. Shtëpia e Ushtrisë, e ndërtuar më 1931, lidhej historikisht me forcimin e identitetit jugosllav, ndërsa, sipas tij, pikërisht në këtë hapësirë sot po nderohet një figurë që ishte ndër protagonistët kryesorë të luftës që e shkatërroi atë rend.
Për Stojkoviqin, kjo është edhe dëshmi e kontradiktës së politikës së sotme serbe: nga njëra anë Beogradi kërkon të paraqitet si kandidat për Bashkimin Evropian, ndërsa nga ana tjetër toleron dhe institucionalizon glorifikimin e figurave të dënuara për krimet më të rënda të luftës.
Sipas tij, pikërisht kjo kontradiktë e ekspozon atë që ai e quan “lojën e dyfishtë” të Aleksandar Vuçiqit – një gjuhë për Brukselin dhe një tjetër politikë për publikun e brendshëm. /Telegrafi/
