Ligji për të Huajt në Kosovë – një tjetër goditje për shqiptarët e Luginës

Zbatimi i rreptë i Ligjit për të Huajt dhe procedurat e vështira për dokumente në Kosovë po nxjerrin në pah një realitet shumë të rëndë për mijëra shqiptarë nga Lugina e Preshevës që jetojnë në Kosovë prej vitesh.

Shumica e këtyre qytetarëve përballen me një problem edhe më të thellë: janë mbetur pa adresë zyrtare. Serbia për vite me radhë ka zbatuar procesin e ashtuquajtur të “verifikimit të adresave”, përmes të cilit mijëra shqiptarë janë fshirë nga regjistrat civilë. Ky fenomen ka prekur veçanërisht qytetarët e Medvegjës, por edhe një numër të konsiderueshëm nga Bujanoci dhe Presheva.

Situata është edhe më dramatike për banorët e Malësisë së Bujanocit, ku shumica e familjeve sot rezultojnë pa adresë zyrtare. Kjo do të thotë se shumë prej tyre nuk kanë dokumente të vlefshme as nga Serbia dhe as nga Kosova. Ata jetojnë në një boshllëk juridik, pa status të qartë dhe pa të drejta të plota qytetare.

Në vend që institucionet e Kosovës të krijojnë politika lehtësuese për këta qytetarë, procedurat burokratike dhe ligjet e reja po ua bëjnë jetën edhe më të vështirë. Qytetarët që jetojnë, punojnë dhe kontribuojnë në Kosovë vazhdojnë të trajtohen si të huaj dhe përballen me kërkesa dokumentesh që për shumë prej tyre janë praktikisht të pamundura për t’u siguruar.

Kjo politikë nuk prek vetëm shqiptarët e Luginës. Pasojat ndihen edhe te shqiptarët nga Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi, të cilët gjithashtu përballen me procedura të vështira administrative kur qëndrojnë në Kosovë. Në vend që Kosova të jetë një hapësirë më e hapur për shqiptarët e rajonit, ajo po krijon barriera të reja burokratike.

Këto politika dëmtojnë jo vetëm qytetarët, por edhe ekonominë e vendit. Turizmi, lëvizja e lirë dhe aktiviteti ekonomik ndikohen drejtpërdrejt nga rregullat e ashpra administrative. Në një kohë kur bota po përballet me vështirësi ekonomike, Kosova nuk mund t’i lejojë vetes politika që largojnë njerëzit dhe pengojnë zhvillimin ekonomik.

Në vend që të krijohen ura bashkëpunimi dhe politika më humane për shqiptarët e rajonit, institucionet e Kosovës rrezikojnë të krijojnë një realitet absurd: shqiptarët nga Lugina të mbeten pa dokumente, pa status dhe pa perspektivë, edhe pse jetojnë dhe kontribuojnë në Kosovë.

Nëse kjo qasje nuk ndryshon, rreziku është i madh që shumë prej këtyre qytetarëve të humbin çdo shpresë për një jetë të qëndrueshme në Kosovë dhe të detyrohen të kërkojnë të ardhmen e tyre në emigrim.

Dhe kjo nuk është vetëm një krizë administrative – është një problem i madh politik, kombëtar dhe human./BujanociNet/