Ekspertët amerikanë kanë hartuar 18 rekomandime për parandalimin e komplikimeve, infeksioneve dhe kancerit të mëlçisë, duke përfshirë trajtimin, vaksinimin, ushqyerjen dhe aktivitetin fizik
Një ekip ekspertësh amerikanë, i udhëhequr nga dr. Elliot B. Tapper i Universitetit të Miçiganit në Ann Arbor, ka hartuar udhëzime të reja klinike për kujdesin parandalues të pacientëve që vuajnë nga cirroza e mëlçisë.
Udhëzimet, të publikuara në revistën shkencore American Journal of Gastroenterology, përfshijnë gjithsej 18 rekomandime dhe gjashtë koncepte kryesore, të cilat synojnë të përmirësojnë kujdesin ndaj pacientëve dhe të zvogëlojnë rrezikun e komplikimeve serioze.
Rekomandimet përqendrohen në parandalimin e komplikimeve të cirrozës, mbrojtjen nga infeksionet, ndryshimet në stilin e jetesës dhe trajtimin e problemeve të tjera shëndetësore që mund të ndikojnë në gjendjen e përgjithshme të pacientit.
Çfarë është cirroza e mëlçisë?
Cirroza është një sëmundje kronike, gjatë së cilës indi i shëndetshëm i mëlçisë zëvendësohet gradualisht nga indi mbresor, i njohur si fibrozë.
Si pasojë, mëlçia bëhet më e fortë, ndryshon strukturën e saj dhe gradualisht humbet aftësinë për të kryer funksionet e rëndësishme në organizëm.
Mëlçia ka rol thelbësor në përpunimin e lëndëve ushqyese, shpërbërjen e substancave të dëmshme, prodhimin e proteinave të nevojshme për mpiksjen e gjakut dhe krijimin e tëmthit, i cili ndihmon tretjen e yndyrave.
Shkaqet më të shpeshta të cirrozës
Cirroza mund të zhvillohet si pasojë e disa sëmundjeve dhe faktorëve të ndryshëm:
- Konsumimi afatgjatë i alkoolit, i cili me kalimin e kohës mund të dëmtojë qelizat e mëlçisë.
- Hepatiti kronik B ose C, infeksione virale që mund të shkaktojnë inflamacion dhe dëmtim të vazhdueshëm të mëlçisë.
- Sëmundja e mëlçisë së yndyrshme e lidhur me çrregullimet metabolike, veçanërisht te personat me obezitet, diabet të tipit 2 dhe probleme të tjera metabolike.
- Sëmundjet autoimune dhe të rrugëve biliare, të cilat ndikojnë në funksionimin normal të mëlçisë.
- Çrregullimet trashëgimore, si dhe ekspozimi ndaj disa barnave ose substancave toksike.
Mjekët theksojnë se cirroza nuk shkaktohet vetëm nga alkooli. Ajo mund të zhvillohet edhe te personat që nuk konsumojnë fare pije alkoolike, transmeton Telegrafi.
Foto: Peakstock
Çfarë rekomandojnë udhëzimet e reja?
Sipas udhëzimeve të publikuara, ekspertët kanë dhënë disa rekomandime të forta, të mbështetura në vlerësimin e dëshmive shkencore.
Ndër masat kryesore përfshihen:
- Përdorimi i karvedilolit ose lidhja endoskopike e venave të zgjeruara të ezofagut, te pacientët me variçe me rrezik të lartë për gjakderdhje.
- Kontrolli çdo gjashtë muaj për kancerin hepatocelular, forma më e zakonshme e kancerit primar të mëlçisë.
- Testimi dhe vaksinimi kundër hepatitit A dhe B, sipas statusit të imunitetit dhe nevojës së pacientit.
- Vaksinimi kundër gripit, COVID-19 dhe virusit respirator sincicial (RSV), sipas rekomandimeve përkatëse.
- Këshillimi dhe mbështetja për ndërprerjen e duhanit, me qëllim zvogëlimin e rreziqeve të mëtejshme shëndetësore.
Këto masa synojnë të parandalojnë përkeqësimin e gjendjes dhe të zvogëlojnë rrezikun e komplikimeve që mund të kërcënojnë jetën.
Rekomandime shtesë për trajtimin dhe kujdesin e përditshëm
Përveç masave kryesore, ekspertët kanë paraqitur edhe rekomandime të kushtëzuara, për të cilat siguria e dëshmive shkencore është përgjithësisht më e ulët.
Ato përfshijnë:
- Përdorimin e laktulozës te pacientët me encefalopati hepatike minimale, një çrregullim që mund të ndikojë në përqendrim, kujtesë dhe funksionimin e trurit.
- Shtimin e rifaksiminës në situata të caktuara pas hospitalizimit.
- Përdorimin afatshkurtër të antibiotikëve për parandalimin e infeksioneve në rast të gjakderdhjes nga pjesa e sipërme e traktit tretës.
- Terapinë e sjelljes për personat me çrregullime të përdorimit të alkoolit, veçanërisht pas daljes nga spitali.
- Këshillimin ushqimor të drejtuar nga dietologu ose nutricionisti.
- Aktivitetin fizik të strukturuar dhe të përshtatur me gjendjen shëndetësore.
- Përdorimin e bisfosfonateve për trajtimin e osteoporozës, kur ekziston indikacioni mjekësor.
Pse është i rëndësishëm kujdesi parandalues?
Pacientët me cirrozë mund të përballen me komplikime të ndryshme, përfshirë grumbullimin e lëngjeve në bark, gjakderdhjet nga venat e zgjeruara, infeksionet, çrregullimet e funksionimit të trurit dhe kancerin e mëlçisë.
Për këtë arsye, kujdesi nuk duhet të kufizohet vetëm në trajtimin e simptomave kur ato shfaqen.
Kontrollet e rregullta, vaksinimi, ushqyerja e përshtatshme, aktiviteti fizik dhe trajtimi i sëmundjeve shoqëruese mund të luajnë rol të rëndësishëm në ruajtjen e gjendjes shëndetësore.
Autorët e udhëzimeve theksojnë se rekomandimet përfshijnë fusha të ndryshme të mjekësisë dhe kërkojnë një qasje të koordinuar ndërmjet specialistëve.
Trajtimi duhet të përshtatet individualisht për çdo pacient, duke marrë parasysh shkallën e dëmtimit të mëlçisë, komplikimet e pranishme dhe gjendjen e përgjithshme shëndetësore.
Rekomandimet e reja synojnë t’u ofrojnë mjekëve një udhërrëfyes më të qartë për kujdesin afatgjatë dhe parandalimin e komplikimeve te personat që jetojnë me cirrozë të mëlçisë. /Telegrafi/
