Me Kupën e Botës 2026 që po zhvillohet në SHBA, Kanada dhe Meksikë, një debat interesant ka shpërthyer në rrjetet sociale: kush tingëllon si tifoz i vërtetë futbolli?
Dhe, të paktën sipas shumë tifozëve nga Evropa dhe Amerika e Jugut, amerikanët po e humbin këtë betejë.
Thirrje si “I believe that we will win” (Besoj se do të fitojmë) apo “U-S-A! U-S-A!” janë bërë objekt talljeje, pasi konsiderohen të thjeshta, të përsëritura dhe pa identitet futbollistik.
Për shumë tifozë të rritur me traditat e tribunave evropiane dhe latino-amerikane, ato tingëllojnë më shumë si brohoritje të sporteve amerikane sesa si këngë autentike futbolli.
Pse këngët e tifozëve janë kaq të rëndësishme?
Kultura e këngëve dhe thirrjeve në futboll ka më shumë se një shekull histori. Që nga fundi i viteve 1800, tifozët kanë krijuar këngë të frymëzuara nga muzika popullore, himnet, këngët pop dhe ngjarjet e ditës, duke i përshtatur ato për klubet, lojtarët dhe rivalët.
Një këngë e mirë zakonisht ka katër elementë kryesorë:
Është e thjeshtë për t’u mësuar, mund të përsëritet lehtësisht nga mijëra njerëz, krijon ndjenjën e përkatësisë dhe përfaqëson identitetin e tifozëve.
Shembuj si “Thunderclap” i Islandës në Euro 2016 apo “Will Grigg’s on Fire” tregojnë se fuqia e një kënge nuk qëndron domosdoshmërisht te fjalët, por te ritmi, uniteti dhe lidhja emocionale me tifozët.
Pse kritikohet kultura amerikane e tifozërisë?
Sipas kritikëve, tifozët amerikanë vazhdojnë të mbështeten te brohoritje të përgjithshme të marra nga sporte të tjera, pa krijuar një identitet të veçantë futbollistik.
Madje kritikat nuk vijnë vetëm nga jashtë. Ish-ylli i NFL-së, Jason Kelce, e quajti thirrjen “I believe that we will win” si “mentalitetin më humbës që kam dëgjuar ndonjëherë”.
Në podkastin e tij, Kelce tregoi se kishte pyetur një tifoz brazilian se çfarë nënkuptonte thirrja “Chi chi chi! Le le le!”, duke marrë një përgjigje të drejtpërdrejtë: “Kemi ardhur këtu për ta mposhtur Kilin”.
Sipas tij, tifozët amerikanë kanë nevojë për më shumë agresivitet sportiv dhe më pak slogane motivuese që tingëllojnë si mesazhe korporatash.
Arsyeja kryesore lidhet me historinë. Ndryshe nga Anglia, Italia, Argjentina apo Brazili, SHBA-ja nuk ka zhvilluar kurrë kulturën tradicionale të tribunave në futboll.
Shumica e klubeve të MLS-së janë krijuar vetëm në dekadat e fundit dhe nuk kanë trashëgiminë shumëbrezëshe që prodhon këngë ikonike.
Për më tepër, sporti amerikan është ndërtuar rreth spektaklit dhe argëtimit. Në NFL, NBA apo NHL, tifozët zakonisht ndjekin sinjalet nga ekrani gjigant apo sistemi i stadiumit, ndërsa në futbollin tradicional këngët lindin spontanisht nga turma.
Edhe vetë stadiumet moderne amerikane, të ndara në zona VIP dhe seksione të ndryshme, e bëjnë më të vështirë krijimin e një atmosfere të unifikuar.
Grupime si American Outlaws dhe ultrasit e disa klubeve të MLS-së po përpiqen të sjellin kulturën tradicionale të tribunave në stadiumet amerikane, duke përdorur daulle, dirigjentë tifozësh dhe këngë më të organizuara.
Megjithatë, shumë prej këtyre grupeve janë pikërisht autorët e thirrjeve që sot po kritikohen në internet.
Ekspertët besojnë se një kulturë e vërtetë tifozërie nuk mund të krijohet nga federatat apo drejtuesit e klubeve, por duhet të lindë natyrshëm nga vetë tifozët.
Tallja është reale, por ndryshimi kërkon kohë
Edhe pse “I believe that we will win” apo “U-S-A!” vazhdojnë të jenë objekt batutash, kjo nuk do të thotë se futbolli amerikan nuk mund të krijojë identitetin e tij në tribuna.
Çdo kulturë futbollistike ka pasur një fillim. Këngët që sot duken të sikletshme mund të fitojnë kuptim me kalimin e viteve dhe me kujtimet që krijohen rreth tyre.
Por një gjë është e qartë: nëse tifozët amerikanë duan të tingëllojnë si një tribunë e vërtetë futbolli dhe jo si një reklamë sportive, këngët duhet të lindin në rrugë, në bare dhe në stadiume, jo në zyrat e marketingut. /Telegrafi/
