Ambasadori i SHBA-së në NATO, Matthew Whitaker, i tha Komisionerit Evropian për Mbrojtjen, Andrius Kubilius, se Uashingtoni mbetet i përkushtuar ndaj mbrojtjes së Evropës, në mes të një rishikimi të vazhdueshëm ushtarak amerikan që parashikon tërheqjen e mijëra trupave dhe aseteve kryesore strategjike nga kontinenti.
“Ne ende ju duam”, citohet të ketë thënë Whitaker në Forumin e Sigurisë në Varshavë, të hënën, në kryeqytetin polak, shkruan Euronews, përcjell Telegrafi.
“Unë vazhdoj t’u them aleatëve tanë evropianë… se Shtetet e Bashkuara nuk po tërhiqen”.
Komentet e tij u bënë gjatë një paneli mbi “NATO 3.0” – një model i mbështetur nga SHBA-ja që kërkon që Evropa të marrë drejtimin e mbrojtjes së saj konvencionale, ndërsa forcat amerikane reduktojnë praninë në kontinent dhe e zhvendosin vëmendjen diku tjetër.
Kubilius tha se “NATO 3.0” nuk nënkuptonte se Shtetet e Bashkuara po thoshin: “Ne nuk ju duam më, evropianë, ndaj duhet ta bëni vetë punën tuaj”.
Përkundrazi, ai argumentoi se Evropa duhet të zhvillojë kapacitetet për të penguar agresionin në territorin e saj.
“Evropa duhet ta marrë përgjegjësinë në duart e veta”, ka theksuar ai.
Kubilius më herët ka vlerësuar se zëvendësimi i aseteve strategjike ushtarake të SHBA-së mund t’i kushtojë Evropës deri në 500 miliardë euro.
Ekspertët kanë sugjeruar gjithashtu se Evropës mund t’i duhen 300,000 trupa shtesë për t’u mbrojtur kundër Rusisë, në një skenar ku Uashingtoni vazhdon të tërheqë mbështetjen e tij ushtarake.
Që kur Donald Trump u rikthye në Shtëpinë e Bardhë, Uashingtoni ka kërkuar të ridrejtojë burimet ushtarake drejt rajoneve të tjera, përfshirë Indo-Paqësorin, për të kundërshtuar ndikimin në rritje të Kinës.
Rishikimi i Pentagonit për dislokimet ushtarake amerikane në Evropë pritet të përfundojë deri në dhjetor, dhe gjetjet do t’i prezantohen Sekretarit amerikan të Mbrojtjes, Pete Hegseth.
Ky vlerësim mund t’i hapë rrugën reduktimeve të mëtejshme të pranisë ushtarake amerikane në kontinent.
Megjithatë, reduktime të veçanta të forcave janë tashmë në proces.
Për shembull, në maj, Pentagoni urdhëroi tërheqjen e rreth 5,000 trupave nga Gjermania dhe anuloi dislokimin e planifikuar të një batalioni të artilerisë me rreze të gjatë veprimi.
Whitaker tha se nuk donte të “parashikonte” masa të mëtejshme në kuadër të rishikimit sepse “ai nuk është gati”, por argumentoi se përpjekja e Uashingtonit për një NATO më evropiane po “funksiononte”.
“Dëshmia qëndron pikërisht aty ku ndodhemi sot, këtu në Poloni: duke shpenzuar 4,7% për mbrojtjen bazë dhe duke udhëhequr realisht aleancën drejt një ushtrie më të fortë dhe më të aftë”, tha më tej ai.
Në samitin e NATO-s të vitit 2025 në Hagë, aleatët ranë dakord të rrisin objektivin e tyre të shpenzimeve bazë për mbrojtjen nga 2% në 3,5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) deri në vitin 2035, krahas një shtese prej 1,5% për shpenzime më të gjera në fushën e sigurisë dhe mbrojtjes.
“Kjo është ajo që Shtetet e Bashkuara presin nga të gjithë aleatët e tyre”, nënvizoi Whitaker lidhur me objektivin e përgjithshëm prej 5% për shpenzimet e mbrojtjes.
Sipas vlerësimeve më të fundit të aleancës, Polonia renditet ndër vendet e NATO-s që shpenzojnë më shumë për mbrojtjen bazë në raport me PBB.
Përpjekja për të rritur shpenzimet e mbrojtjes vjen gjithashtu në një kohë kur Bashkimi Evropian synon të forcojë kapacitetet e tij ushtarake deri në vitin 2030, mes paralajmërimeve nga agjencitë evropiane të inteligjencës se Rusia mund të përbëjë një kërcënim më të drejtpërdrejtë për NATO-n në vitet e ardhshme. /Telegrafi/
