Presioni mbi financat e Francës po rritet me shpejtësi. Yield-i i obligacioneve 10-vjeçare franceze ka arritur në 4.94%, niveli më i lartë që nga viti 2002, duke sinjalizuar shqetësim në rritje të investitorëve për borxhin publik dhe situatën politike të vendit.
Norma u rrit nga 4.85% në mbylljen e së mërkurës në 4.94% të enjten, më 1 tetor. Një nivel i ngjashëm ishte regjistruar në vitin 2002, kur yield-i i obligacioneve franceze kishte arritur në 4.91%, transmeton Telegrafi.
Rritja është edhe më e rëndësishme për shkak të ritmit të saj. Yield-i francez ka shënuar rritjen më të madhe tremujore në gati katër dekada, si dhe rritjen më të fortë mujore që nga viti 2022. Në tregjet globale të obligacioneve, kjo lëvizje është pjesë e një vale më të gjerë shitjesh, por Franca është ndër vendet më të ekspozuara për shkak të nivelit të lartë të borxhit.
Në qendër të shqetësimeve është edhe buxheti i vitit 2027. Qeveria e kryeministrit Sébastien Lecornu po përpiqet të hartojë një plan për reduktimin e deficitit dhe ka deklaruar se synon të realizojë rreth 54 miliardë euro kursime.
Lecornu ka paralajmëruar se tensionet energjetike po shtyjnë normat e interesit lart në shumë vende, ndërsa në rastin e Francës, pasiguria politike përpara zgjedhjeve presidenciale po shton presionin mbi tregjet.
“Sa më shumë interesa të paguajmë, aq më pak burime mbeten për prioritetet e vendit”, ka paralajmëruar ai.
Një tjetër tregues shqetësues është hendeku me Gjermaninë, ekonomia që shërben si pikë reference për tregun evropian të obligacioneve.
Yield-i 10-vjeçar gjerman ishte rreth 3.61%, rreth 1.30 pikë përqindjeje më i ulët se ai francez. Diferenca, e njohur si spread-i franko-gjerman, ka arritur nivelin më të lartë në rreth 14 vjet.
Kjo do të thotë se investitorët po kërkojnë një kthim më të lartë për të mbajtur borxhin francez, krahasuar me borxhin gjerman.
Ndërkohë, tregjet e aksioneve evropiane nisën seancën në rënie, në një kohë kur shqetësimet për borxhin dhe kostot e financimit po shtohen në disa ekonomi të mëdha.
Borxhi publik francez tashmë ka arritur në rreth 3.596 trilionë euro, ose afërsisht 119% të PBB-së. Të dhënat e fundit tregojnë se borxhi është rritur ndjeshëm gjatë vitit, ndërsa kostot e shërbimit të tij po bëhen gjithnjë e më të rënda.
Për vitin 2026, Franca pritet të shpenzojë rreth 79 miliardë euro vetëm për interesat e borxhit, ndërsa qeveria parashikon që kjo kosto të rritet në rreth 91 miliardë euro në vitin 2027.
Kjo krijon një problem të dyfishtë: sa më të larta të jenë normat e interesit dhe sa më i madh të jetë borxhi, aq më shumë para duhet të shkojnë për shërbimin e borxhit dhe aq më pak mbeten për shpenzime të tjera publike.
Borxhi është kthyer në një nga çështjet kryesore përpara zgjedhjeve presidenciale të vitit të ardhshëm.
Jean-Luc Mélenchon, lider i La France insoumise, ka propozuar anulimin e obligacioneve franceze të mbajtura nga Banka Qendrore Evropiane, me argumentin se kjo do të lironte burime për investime dhe shpenzime publike.
Presidentja e BQE-së, Christine Lagarde, e ka kundërshtuar këtë ide, duke argumentuar se një veprim i tillë do të binte ndesh me traktatet evropiane dhe me ndalimin e financimit monetar të shteteve.
Sipas Ministrisë franceze të Financave, borxhi i vendit është i shpërndarë mes një game të gjerë investitorësh: rreth një e katërta mbahet nga investitorë francezë, një e katërta nga investitorë të eurozonës, një e katërta nga investitorë jashtë eurozonës dhe pjesa e mbetur nga Banka e Francës në kuadër të politikës monetare të BQE-së.
Për qeverinë franceze, sfida është tashmë e dyfishtë: të frenojë rritjen e borxhit në një kohë kur kostot e huamarrjes po rriten dhe, njëkohësisht, të bindë tregjet se financat publike mund të stabilizohen. Tregjet do ta ndjekin nga afër planin e buxhetit për vitin 2027 dhe mënyrën se si Parisi do të përballet me këtë presion. /Telegrafi/
