Qeveria hungareze ka njoftuar zyrtarisht Komisionin Evropian për reformat e miratuara për adresimin e shqetësimeve të BE-së lidhur me sundimin e ligjit, një zhvillim që mund t’i hapë rrugë zhbllokimit të 4.2 miliardë eurove në fondet e kohezionit dhe rikthimit të Hungarisë në disa programe të rëndësishme evropiane.
Komisioni Evropian konfirmoi se ka pranuar njoftimin me shkrim nga Budapesti, në kuadër të Rregullores për Kushtëzimin e Sundimit të Ligjit, transmeton Telegrafi.
“Komisioni Evropian ka pranuar njoftimin me shkrim të Hungarisë sipas Rregullores për Kushtëzimin e Sundimit të Ligjit. Njoftimi përcakton masat për korrigjimin e situatës që çoi në miratimin e masave mbrojtëse”, shkroi të mërkurën në X komisioneri evropian për Buxhetin, Anti-Mashtrimin dhe Administratën Publike, Piotr Serafin.
Njoftimi vjen pas marrëveshjes së arritur në maj mes kryeministrit hungarez Péter Magyar dhe presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e cila përfshinte edhe çështjen e fondeve të bllokuara për shkak të shqetësimeve mbi korrupsionin dhe respektimin e sundimit të ligjit.
Në fund të vitit 2022, Këshilli i BE-së kishte pezulluar zyrtarisht 6.3 miliardë euro nga fondet e kohezionit për Hungarinë. Vendimi u mor për shkak të mangësive në kuadrin kundër korrupsionit, konflikteve të interesit dhe parregullsive sistemike në prokurimet publike.
Kjo shumë është zvogëluar ndërkohë për shkak të humbjeve të fondeve, ndërsa tani Budapesti mund të rikuperojë rreth 4.2 miliardë euro, në kuadër të një procesi më të gjerë për normalizimin e marrëdhënieve me Brukselin.
Zgjidhja e këtij kontesti nuk lidhet vetëm me zhbllokimin e fondeve të kohezionit. Mekanizmi i kushtëzimit kishte bllokuar gjithashtu financimin për fondacionet publike hungareze dhe entitete të lidhura me to, një strukturë ligjore që qeveria e përdor për të marrë kontrollin e institucioneve publike, përfshirë universitetet.
Për pasojë, studentët dhe studiuesit nga Hungaria humbën qasjen në programe të rëndësishme të BE-së, si Erasmus+ për shkëmbimet studentore dhe Horizon Europe për financimin e kërkimit shkencor.
Gjatë javëve të fundit, Komisioni Evropian dhe qeveria hungareze kanë bashkëpunuar ngushtë për zbatimin e reformave. Sipas Euronews, në Bruksel nuk priten surpriza gjatë vlerësimit nëse masat e miratuara nga Budapesti janë të mjaftueshme për të adresuar shqetësimet e mëparshme.
Ndërkohë, Hungaria vazhdon të jetë e pranueshme për rreth 10 miliardë euro nga Mekanizmi i Rimëkëmbjes dhe Reziliencës, instrumenti financiar i BE-së i krijuar pas pandemisë. Një kërkesë për pagesë pritet të paraqitet më vonë gjatë këtij muaji.
Megjithatë, pak më shumë se 2 miliardë euro nga fondet e kohezionit mbeten të bllokuara për shkak të shqetësimeve lidhur me sistemin e azilit, ligjin për mbrojtjen e fëmijëve dhe lirinë akademike.
Komisioni Evropian tani ka një muaj kohë për të përfunduar vlerësimin e masave të paraqitura nga Hungaria. Pas kësaj, çështja do t’i dërgohet Këshillit të BE-së së bashku me një projektvendim.
Vendimin përfundimtar për përfundimin e mekanizmit të kushtëzimit mund ta marrë vetëm Këshilli, pra shtetet anëtare të Bashkimit Evropian.
“Ne tani do ta shqyrtojmë me kujdes njoftimin”, deklaroi Serafin. /Telegrafi/
