Të mërkurën, pothuajse mund të dëgjoje një psherëtimë lehtësimi nga NASA, ndërsa raketa e saj Artemis II më në fund u nis.
Ky mision ka shumë gjëra për të bërë – siguria e katër astronautëve të saj, reputacioni i NASA-s dhe besueshmëria e pretendimit të Amerikës për të udhëhequr garën e re globale hapësinore.
Ka edhe pyetje të zakonshme: A mund të prishet përsëri tualeti në bord? Kur mund të flejë ekuipazhi?
Në këtë drejtim, BBC, ka treguar se “si duhet të duken 24 orët e ardhshme për Artemis II”, përcjell Telegrafi.
Astronautët Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch dhe Jeremy Hansen tani po orbitojnë Tokën rreth 42,500 milje larg, duke testuar raketën Orion.
Me madhësinë e një minibusi, ajo nuk është “fluturuar” kurrë më parë në hapësirë nga njerëzit, kështu që piloti Victor Glover po e kalon ditën duke e shtyrë atë në ekstrem.
NASA dëshiron të jetë e sigurt që Orion është i denjë për udhëtim përpara se ekuipazhi të niset në hapësirën e thellë nga ku nuk ka kthim të lehtë.
Ata po testojnë edhe sistemet e mbështetjes së jetës.
Por nëse diçka shkon keq, ekuipazhi ka kostume të dizenjuara posaçërisht që mund t’i mbajnë gjallë për rreth gjashtë ditë.
Ndryshe nga misionet Apollo në vitet 1960 dhe 1970, ne mund të shohim një sasi të madhe të asaj që po ndodh në këtë udhëtim ndërsa NASA transmeton drejtpërdrejt misionin.
Kamerat mbi kokat e astronautëve i tregojnë ata duke bërë disa veprime.
Pastaj, rreth tetë orë pas nisjes, ekuipazhit iu lejua të flinte për herë të parë në bord.
Në radion që ekuipazhi përdor për të komunikuar me komandën e misionit, thuhet se është dëgjuar komandanti Reid Wiseman duke pyetur se ku janë pizhamet e ekipit.
Ai kërkoi “veshjet e tyre të rehatshme”, përpara se astronautët të shkonin në zonën e gjumit për rreth katër orë.
Megjithatë, oraret në hapësirë janë tepër të rrepta. Çdo minutë llogaritet nga Kontrolli i Misionit.
Ekuipazhi fle për rreth katër orë në të njëjtën kohë, duke arritur në tetë orë gjatë një periudhe 24-orëshe.
Gjumi në hapësirë mund të jetë i vështirë. Ekuipazhi duhet të lidhet në “çanta gjumi të poçme”, dhe në përgjithësi disa astronautë e kanë të vështirë të flenë ndërsa trupat e tyre përshtaten me “mungesën e peshës”.
Por të tjerë thonë se gjumi i tyre më i mirë ndonjëherë është në hapësirë.
Ky ekuipazh ka udhëzime të rrepta për të ushtruar për 30 minuta çdo ditë për të mbrojtur dendësinë e muskujve dhe kockave të tyre, ndërsa “jetojnë pa gravitet”.
Reid Wiseman dhe Victor Glover shkuan të parët, duke testuar “pajisjen e ushtrimeve” të Orion, e cila është afërsisht sa madhësia e një valixheje dore.
Christina Koch dhe Jeremy Hansen ishin planifikuar të ushtroheshin më vonë.
Ne supozojmë se ata kanë ngrënë edhe vaktet e tyre të para, nga menyja e personalizuar e NASA-s për Artemis II.
Nuk ka frigorifer në Orion, kështu që shumë nga ushqimi është i ngrirë dhe aktivizohet duke përdorur ujë nga një rubinet në bord.
Ekuipazhit iu lejua të zgjidhte vaktet e tyre paraprakisht. Atyre u lejohen dy pije në ditë, duke përfshirë kafe ose një “pije mëngjesi me çokollatë”.
Dhe më e rëndësishmja, për aq sa dimë ne, tualeti funksionon.
Gjatë nisjes, pajisjet u prishën, duke ngritur shqetësime se ekipi do të duhej të kalonte 10 ditë në një “anije” pa tualet.
Pasi i dha udhëzime astronautes Christina Koch se si të rregullonte tualetin e projektuar posaçërisht, Kontrolli i Misionit i dërgoi në radio ekuipazhit: “Gëzohemi të raportojmë se tualeti është në përdorim… Ne rekomandojmë që sistemi të arrijë shpejtësinë e funksionimit”.
Në thelb, është një shtytje masive që do t’i shtyjë ata jashtë orbitës së Tokës dhe në rrugën drejt Hënës.
Supozohet të ndodhë të enjten në mbrëmje sipas kohës evropiane, por nëse ka probleme, mund të shtyhet ose edhe të anulohet.
Një anulim do të ishte një pengesë e madhe për NASA-n dhe Amerikën, ndërsa ajo përpiqet të bëhet vendi i parë që ul njerëzit përsëri në sipërfaqen hënore deri në vitin 2028.
Nëse gjithçka shkon sipas planit, do të ndodhë një proces për gjashtë minuta për t’i dërguar ata në një trajektore rreth Hënës që përdor gjithashtu gravitetin hënor për t’i kthyer ata përsëri në Tokë.
Përfundimisht ata duhet të fluturojnë 6,400 milje (10,299 km) përtej anës së largët të Hënës, e cila gjithmonë është e kthyer larg Tokës.
Kjo është menduar të ndodhë të hënën (6 prill).
Astronautët do të jenë njerëzit e parë që do të shohin disa zona të anës së largët, megjithëse sonda nga vende si India dhe Kina e kanë dokumentuar më parë këtë rajon.
Kështu, ata do të bëjnë fotografi dhe do të bëjnë vëzhgime të këtij vendi misterioz që ne ta shohim dhe të mësojmë prej tij në Tokë. /Telegrafi/
