Kritika ndaj Kurtit: Lëshime për strukturat paralele serbe, masa të ashpra për shqiptarët e Luginës

Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, është përballur me kritika të ashpra pas takimit të tij me emisarin e Bashkimit Evropian për dialogun Kosovë-Serbi, Peter Sorensen, ku njoftoi për një vendim që parashikon pranimin e përkohshëm të letërnjoftimeve të lëshuara nga strukturat ilegale serbe në veri.

Vendimi është arsyetuar nga qeveria si një hap teknik për të mundësuar fillimin e zbatimit të Ligjit për të Huajt dhe Ligjit për Automjetet. Megjithatë, kritikët thonë se ky vendim përbën një kontradiktë të hapur me retorikën e deritanishme të qeverisë, e cila për vite ka deklaruar se strukturat paralele serbe në veri nuk kanë legjitimitet dhe se ato duhet të çmontohen plotësisht.

Sipas kritikëve, pranimi – qoftë edhe i përkohshëm – i dokumenteve të lëshuara nga këto struktura në praktikë nënkupton pranimin e ekzistencës së tyre funksionale. “Për vite me radhë është thënë se strukturat paralele janë të paligjshme dhe se shteti ka shtrirë sovranitet të plotë në veri. Në momentin kur pranohen dokumentet e tyre për përdorim, pranohet indirekt edhe realiteti që ato struktura kanë vazhduar të funksionojnë”, vlerësojnë analistë politikë.

Kritikat bëhen edhe më të forta kur vendimi krahasohet me trajtimin që po u bëhet shqiptarëve të Luginës të Preshevës. Ndërkohë që për qytetarët serbë në veri po gjenden forma tranzitore dhe lehtësuese për dokumentet, qytetarët shqiptarë të Luginës – të cilët kanë lidhje familjare, ekonomike dhe arsimore të përditshme me Kosovën – po përballen me rregulla të reja që rrezikojnë t’i lënë në praktikë pa mundësi të lehtë qarkullimi dhe dokumentimi.

Në praktikë, mijëra qytetarë nga Presheva, Bujanoci dhe Medvegja udhëtojnë çdo ditë drejt Kosovës për punë, studime apo shërbime shëndetësore. Vendosja e rregullave të reja pa mekanizma lehtësues rrezikon të krijojë barriera të reja për një komunitet që historikisht ka qenë i lidhur ngushtë me Kosovën.

Kritikët theksojnë se kjo krijon një perceptim të fortë të standardeve të dyfishta: fleksibilitet për dokumentet e strukturave paralele serbe në veri dhe rregulla të ashpra për shqiptarët e Luginës. Sipas tyre, kjo politikë rrezikon të dërgojë një mesazh të gabuar se presioni politik dhe ndërkombëtar mund të prodhojë lëshime për një palë, ndërsa një komunitet tjetër që ka lidhje natyrore me Kosovën mbetet pa trajtim të veçantë institucional.

Takimi i Kurtit me emisarin evropian Sorensen vjen në një moment kur dialogu mes Kosovës dhe Serbies po përballet me presion të shtuar ndërkombëtar për hapa konkretë në zbatimin e marrëveshjeve. Megjithatë, kritikët paralajmërojnë se çdo kompromis në procesin e dialogut nuk duhet të bëhet në kurriz të qytetarëve shqiptarë jashtë kufijve të Kosovës, të cilët mbështeten në lidhjet e tyre të përditshme me shtetin./BujanociNet/