​Edhe nëntë zona kanë mbetur për t’u pastruar nga mjetet shpërthyese në veriun e Kosovës

Përfaqësues të ekipit që merret me pastrimin e zonave të kontaminuara nga mjetet shpërthyese kanë prezantuar sot në zyrat e Norwegian People’s Aid Kosovo në Mitrovicë progresin e arritur në terren dhe procedurat që përdoren gjatë operacioneve të pastrimit.

Para delegacionit nga ambasada e Japonisë, shtetit që po e mbështet këtë veprimtari, drejtori i organizatës, Claus Nielsen, bëri të ditur se deri më tani janë përfunduar disa detyra në zona të ndryshme, ndërsa aktualisht kanë mbetur edhe nëntë zona për t’u pastruar në pjesën veriore.

“Poshtë në Graçanicë, në zonën e trashëgimisë policore, kishim dy detyra që i realizuam – një në jug dhe një në veri. Pastaj kishim edhe dy detyra lart në Bajgorë. Siç e përmendëm edhe më herët, kemi përfunduar punën edhe këtu. Për ta krahasuar me pastrimin total dhe zonat që kanë mbetur, kjo hartë tregon pikat e gjelbra që janë detyra të përfunduara që nga viti 2014, ndërsa pikat e kuqe janë detyra që ende presin të përfundojnë. Disa nga këto detyra i kemi filluar tashmë, por janë pezulluar për shkak të sezonit të dimrit. Ajo që është e mirë për t’u parë është se kanë mbetur vetëm nëntë zona për t’u pastruar. Pra, kanë mbetur rreth 1.8 milion metra katrorë në zonat veriore. Plani është që, pasi t’i përfundojmë zonat veriore, në koordinim me Qendrën e Veprimit kundër Minave të Kosovës, NPA do të vazhdojë – sipas detyrave që do t’i jepen nga kjo qendër – edhe në zona të tjera të kontaminuara në Kosovë. Por për momentin prioriteti kryesor është pjesa veriore dhe komunat veriore, ku Forca e Sigurisë së Kosovës nuk mund të hyjë dhe të bëjë pastrimin pa shumë planifikim dhe përgatitje. Pra, kjo është gjendja jonë sot. Është vërtet mirë të shihet që kemi bërë këtë progres. Gjithashtu duhet kujtuar se vetëm brenda nëntë muajve, qeveria japoneze ka mbështetur 15% të të gjitha detyrave që janë realizuar këtu”, tha Nielsen.

Menaxheri i operacioneve, Haredin Kryeziu ia prezantoi të deleguarit të ambasadës japoneze edhe pajisjet që përdoren në terren për zbulimin dhe pastrimin e mjeteve shpërthyese, duke theksuar se një pjesë e sipërfaqes së pastruar duhet të kontrollohet sërish për të garantuar cilësinë e procesit.

“Ne përdorim një kontroll testues. Pas pesë minutash bëjmë testin përfundimtar, dhe pastaj përsëri pas pesë ose dhjetë minutash njerëzit tanë bëjnë një kontroll final për t’u siguruar që linja e pastrimit po mbahet saktë dhe sipas miratimit fillestar. Ngjyra e gjelbër përdoret për menaxhimin korrektues, pra për kontrollin e brendshëm korrektues. Ne kemi një ekip për këtë kontroll dhe ai vepron sipas standardeve të Bashkimit Evropian. Duhet që 10% e sipërfaqes së pastruar të kontrollohet përsëri. Kur bëhet ky kontroll i brendshëm, zonat shënohen që të dimë cilat pjesë kanë kaluar kontrollin korrektues dhe cilat jo. Kjo bëhet sepse duhet të arrihet ai 10% i kontrollit të brendshëm për të gjitha zonat e pastruara. Gjithashtu përdorim shënime kur gjenden objekte të dyshimta ose të rrezikshme, dhe shiritat përdoren për të shënuar dhe treguar vendin ku është gjetur objekti”, tha ai.

▶ Lexo edhe këtë

Tentim vjedhja në artari në Kaçanik, paraburgim për dy shtetasit serbë e tre kosovarët – ja çfarë skenari patën

Gjatë takimit u fol edhe për një nga mjetet e gjetura gjatë operacioneve të pastrimit.

“Po, është një parashutë dhe ajo ruan drejtimin e bombës fluturuese. Ky mjet ka një efekt me shumë qëllime: ka efekt fragmentimi dhe mund të përdoret edhe kundër automjeteve të blinduara me ngarkesë të formuar. Po ashtu, ky është i njëjti parim si ngarkesa e formuar. Ky është amerikan. Kjo përdoret për trajnime, dhe gjatë asgjësimit gjetëm disa pjesë të shkatërruara. Ndonjëherë gjenden në sipërfaqe, ndonjëherë nën tokë, por sipas procedurave tona duhet të pastrohet zona deri në 50 centimetra thellësi. Me makinat detektuese mund ta gjejmë deri në këtë thellësi”, theksoi ai.

Sipas tij, ekipet në terren përdorin edhe pajisje të ndryshme për orientim dhe komunikim gjatë operacioneve.

“Sa i përket perspektivës, ne mund të përdorim Google Set për veprimet që nuk kërkojnë fokus të veçantë dhe gjithashtu këshilltarët për veprimet që kërkojnë fokus, nëse ndihmojnë për të vendosur rregullimet e duhura për këto veprime. Këshilltarët përdoren kur vetëm po kontrollojnë detektorët, ndërsa për aktivitete të tjera që nuk kërkojnë fokus të veçantë përdoret Google sepse është më e lehtë. Përdoret gjithashtu GPS dhe radio për komunikim”, përfundoi ai.

Sivjet mbushen 27 vjet nga përfundimi i luftës në Kosovë, nga e cila për gati tri dekada mbetën shumë predha, mina e municione të pashpërthyera.