Bashkimi Evropian ka përgatitur terrenin për shkëputjen e procesit të pranimit të Moldavisë nga ai i Ukrainës, pasi të dy kandidatët kapërcyen veton dyvjeçare të Hungarisë dhe hapën grupin e parë të negociatave.
Të dy vendet janë çiftëzuar në mënyrë jozyrtare që nga ditët e para të luftës së Rusisë në Ukrainë, gjë që shkaktoi aplikimet e njëpasnjëshme për anëtarësim, transmeton Telegrafi.
Që atëherë, pyetja se kur Kishinau duhet të ndahet nga Kievi ka qenë në qendër të bisedës. Por optika e lënies së një vendi në luftë pas në listën e pritjes rezultoi problematike dhe dyshja mbeti e bashkuar në praktikë.
Të martën, në fund të një samiti BE-Moldavi në Bruksel, udhëheqja e bllokut sugjeroi se shkëputja mund të jetë së shpejti e pashmangshme.
“Sapo të hapet grupi i parë, çdo vend kandidat është përgjegjës për veten e tij, sepse ata duhet të zbatojnë reforma të ndryshme, varësisht nga vendi kandidat për të cilin po flasim”, tha Ursula von der Leyen, presidentja e Komisionit Evropian.
“Këtu, po flas vetëm për Moldavinë”, theksoi ajo.
Duke qëndruar pranë saj, António Costa, presidenti i Këshillit Evropian, vlerësoi qeverinë moldave për miratimin e reformave “shumë të shpejtë” dhe parashikoi se, nëse ritmi do të ruhej, kandidati mund të zhbllokonte “shpejt” pesë grupet e mbetura.
“Zgjerimi është investimi më i rëndësishëm gjeopolitik”, tha Costa.
Pranimi përbëhet nga 33 kapituj të ndarë në gjashtë grupe tematike.
Moldavia dhe Ukraina konsiderohen teknikisht të gatshme për të hapur të gjithë grupin, por deri më tani kanë hapur vetëm të parin, të njohur si “Bazat” sepse mbulon sundimin e ligjit, të drejtat e njeriut, anti-korrupsionin dhe gjyqësorin.
“Mendoj se nuk duhet të kemi një qasje shumë të shkurtërpamëse”, tha von der Leyen.
“Kur një vend kandidat performon në mënyrën se si Moldavia, ai meriton të ecë përpara. Një proces i bazuar në meritë nuk do të thotë i ngadaltë. Do të thotë i drejtë. Dhe drejtësia është (që) nëse i përmbushni detyrat, ne duhet t’i përmbushim. Deri më tani nuk jam i shqetësuar për procesin”, shtoi ajo.
Presidentja moldave Maia Sandu, e cila gjithashtu mori pjesë në konferencën për shtyp, tha se pesë grupet e mbetura duhet të hapen “menjëherë dhe pa vonesa”.
“Për sa kohë që jemi gati, jam i sigurt se kjo do të ndodhë”, tha Sandu.
Ndërsa Ukraina dominon bisedën, pranimi i Moldavisë ka mbetur kryesisht nën radar, duke tërhequr vëmendje të kufizuar, por edhe polemika të kufizuara.
Gjatë samitit të javës së kaluar të udhëheqësve të BE-së, kryeministri i ri i Hungarisë, Péter Magyar, kundërshtoi një seksion në përfundimet e përbashkëta që fliste për hapjen e të gjitha grupeve me Ukrainën “sa më shpejt të jetë e mundur”.
Magyar nuk shprehu të njëjtat rezerva në lidhje me Moldavinë. Megjithatë, për hir të trajtimit të barabartë, 27 udhëheqësit vendosën të heqin të njëjtin formulim nga seksioni që lidhet me Moldavinë.
Zyrtarët dhe diplomatët në Bruksel pranojnë se çështja e shkëputjes është çështje kohe ndërsa procesi formal niset, edhe pse nuk është e qartë se kur dhe si do të ndodhë.
Disa besojnë se është e padrejtë të mbash Moldavinë të lidhur me Ukrainën, pasi krijon një ekuivalencë të rreme midis një vendi në paqe dhe një vendi në luftë.
Megjithatë, pranohet gjithashtu se për Ukrainën, shkëputja është një çështje shumë e ndjeshme që mund t’i dërgojë mesazhin e gabuar popullit ukrainas.
Brukseli është i prirur të shmangë një skenar në të cilin Kishinau përparon pa mundim dhe Kievi pengohet për motive politike. Një veto e vetme është e mjaftueshme për të ndaluar.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky mori pjesë në samitin e javës së kaluar për të nënvizuar rëndësinë që vendi i tij i kushton anëtarësimit si një garanci sigurie në të ardhmen.
“Grupi i parë u hap së fundmi dhe është plotësisht i merituar si për Ukrainën ashtu edhe për Moldavinë”, u tha Zelensky 27 udhëheqësve.
“Ne jemi gati të ecim më tej. Do të jemi të lumtur ta bëjmë së bashku. Mund të hapim edhe pesë grupet e tjera”, shtoi ai. /Telegrafi/
