Partia Konservatore në Britani ka premtuar se do të investojë 10 miliardë funte në një sistem të ri të integruar të mbrojtjes ajrore, nëse rikthehet në pushtet.
Projekti, i pagëzuar “Britannia Shield”, është prezantuar fillimisht si një version britanik i frymëzuar nga Iron Dome i Izraelit, transmeton Telegrafi.
Sistemi do të përfshinte një rrjet të ri radarësh, sisteme të avancuara të komandës dhe kontrollit, raketa interceptuese dhe teknologji kundër dronëve. Synimi do të ishte mbrojtja e infrastrukturës kritike, bazave ushtarake dhe territoreve britanike nga sulmet me raketa dhe dronë.
Liderja konservatore Kemi Badenoch tha se lufta po ndryshon dhe se Britania duhet të përgatitet për një realitet ku kërcënimet ajrore mund të vijnë jo vetëm nga distanca të mëdha, por edhe nga dronë që mund t’i afrohen territorit britanik.
“Lufta po ndryshon. Nuk janë më vetëm raketat që vijnë nga shumë larg. Me teknologjinë e dronëve, kundërshtarët mund të afrohen mjaftueshëm për të sulmuar Britaninë”, tha Badenoch.
Sipas planit, 10 miliardë funte do të shpenzoheshin gjatë një periudhe 10-vjeçare, me rreth 1 miliard funte në vit. Konservatorët thonë se projekti do të financohej brenda angazhimit të tyre për të rritur shpenzimet e mbrojtjes në 3 për qind të PBB-së deri në vitin 2030, përmes reformave në mirëqenie dhe riorganizimit të shpenzimeve ekzistuese.
Megjithatë, Badenoch është distancuar nga ideja se Britania do të ndërtojë një kopje të Iron Dome. Në intervista televizive, ajo theksoi se sistemi do të projektohet posaçërisht për kërcënimet me të cilat përballet Mbretëria e Bashkuar dhe nuk do të jetë i njëjtë me sistemin izraelit.
“Ne nuk po ndërtojmë Iron Dome. Po projektojmë diçka specifike për llojin e kërcënimit me të cilin përballemi këtu”, tha ajo.
Kjo është një pikë e rëndësishme, pasi një mbrojtje ajrore me shumë shtresa në stilin e plotë izraelit do të kushtonte shumë më tepër. Ish-gjenerali britanik Sir Richard Barrons ka vlerësuar se një sistem bazë i këtij lloji mund të kushtojë rreth 80 miliardë funte gjatë 10 viteve, ndërsa vlerësime të tjera të raportuara së fundmi e vendosin koston e një sistemi të plotë edhe mbi 100 miliardë funte.
Eksperti i RUSI-t, Sidharth Kaushal, tha se 10 miliardë funte mund të mjaftojnë për disa prej nevojave kryesore të Britanisë, përfshirë radarët me rreze të gjatë dhe kapacitete të tjera ajrore, por jo domosdoshmërisht për një sistem të plotë të ngjashëm me atë izraelit.
Propozimi konservator do të kishte tri shtylla kryesore: radarë të rinj të avancuar, një sistem të përmirësuar komandimi dhe kontrolli që do të bashkonte të dhënat nga kapacitete të ndryshme mbrojtëse dhe do të ndihmonte në përcaktimin e shpejtë të përgjigjes, si dhe raketa të reja interceptuese dhe sisteme kundër dronëve.
Struktura në tri nivele ngjan me sistemin britanik Sky Sabre, i cili mund të interceptojë raketa dhe avionë dhe të integrohet me sisteme të tjera të mbrojtjes ajrore. Sky Sabre është përdorur gjithashtu në Lindjen e Mesme për mbrojtje ndaj sulmeve iraniane.
Konservatorët argumentojnë se nevoja për forcimin e mbrojtjes ajrore është bërë më urgjente për shkak të ndryshimit të natyrës së luftës dhe rasteve të përsëritura të hyrjes së dronëve rusë në hapësirën ajrore të vendeve të NATO-s.
Ata i janë referuar edhe një raporti të komisionit parlamentar të mbrojtjes, i cili paralajmëronte se Britania mbetet prapa disa aleatëve evropianë në përgatitjet për mbrojtjen e territorit dhe territoreve të saj jashtë vendit nga një sulm ushtarak.
Nëse zbatohet, projekti do të ishte një nga programet më të mëdha të mbrojtjes së Britanisë që nga fundi i Luftës së Ftohtë.
Por qeveria laburiste e ka sulmuar planin. Sekretari i Mbrojtjes, Wes Streeting, akuzoi konservatorët për një bilanc të dobët gjatë viteve të tyre në pushtet, duke thënë se ata “i detyrohen Britanisë një kërkimfalje, jo një tjetër leksion”.
Streeting tha gjithashtu se konservatorët e kishin reduktuar ushtrinë në nivelin më të ulët që nga koha e Napoleonit dhe kishin lënë një boshllëk prej 17 miliardë funtesh në planin e pajisjeve ushtarake.
Ndërkohë, qeveria aktuale po planifikon të investojë më shumë se 350 milionë funte për të dyfishuar numrin e sistemeve Sky Sabre të përdorura nga ushtria britanike.
Debati për mbrojtjen ajrore zhvillohet në një kohë kur Britania përballet edhe me presion për të përcaktuar një rrugë të qartë drejt objektivit të NATO-s për rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes në 3.5 për qind të PBB-së deri në vitin 2035. /Telegrafi/
