Nëse gjithçka shkon sipas planit, bisedimet e paqes mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara pritet të nisin sot në Pakistan, në një moment të rëndësishëm dhe të ndjeshëm për situatën ndërkombëtare.
Këto negociata vijnë pas një periudhe tensionesh të larta dhe përpjekjesh të përsëritura për të gjetur një zgjidhje diplomatike mes dy palëve, shkruan skynews.
Megjithatë, procesi pritet të jetë i vështirë dhe kompleks, pasi mes Iranit dhe SHBA-së ekzistojnë dallime të thella në qëndrime dhe një sërë çështjesh të pazgjidhura. Këto përfshijnë tema të ndjeshme të sigurisë, programit bërthamor dhe zhvillimeve rajonale, të cilat kanë qenë burim mosmarrëveshjesh për një kohë të gjatë.
Pavarësisht pritshmërive për dialog, mbetet e paqartë nëse palët do të arrijnë një afrim të qëndrimeve të tyre, duke e bërë këtë takim një test të rëndësishëm për të ardhmen e marrëdhënieve mes tyre.
Delegacioni iranian ka paraqitur një plan me 10 pika, i cili sipas raportimeve përputhet shumë pak me propozimin amerikan me 15 pika të prezantuar më herët. Kjo tregon se hendeku mes dy palëve mbetet i madh.
Një nga çështjet kryesore të mospajtimit është kërkesa e Iranit për të vazhduar pasurimin e uraniumit, të cilin SHBA-të e kanë përjashtuar plotësisht, ndërsa presidenti Donald Trump e ka cilësuar si të panegociueshëm.
Po ashtu, plani iranian nuk përfshin kapacitetet raketore të vendit, të cilat SHBA dhe Izraeli kërkojnë t’i kufizojnë ndjeshëm.
Çfarë është në qendër të bisedimeve?
Edhe pse më herët fokusi ka qenë programi bërthamor dhe raketat e Iranit, tani në krye të agjendës është Ngushtica e Hormuzit – një nga rrugët më të rëndësishme detare në botë, përmes së cilës kalon rreth një e pesta e naftës dhe gazit të lëngshëm global.
Që nga fillimi i konfliktit më 28 shkurt, Irani ka kufizuar ndjeshëm kalimin në këtë ngushticë, duke shkaktuar tronditje në tregjet globale dhe rritje të çmimeve të energjisë.
Teherani ka sinjalizuar gjithashtu mundësinë e vendosjes së tarifave për kalimin e anijeve, në rast të një marrëveshjeje paqeje të qëndrueshme.
Kjo çështje mbetet thelbësore, pasi SHBA ka paralajmëruar pasoja të rënda nëse Irani nuk pranon marrëveshje dhe nuk rihap plotësisht ngushticën.
Irani duket i sigurt në pozicionin e tij, por negociatat mbeten të vështira dhe të gjata.
Megjithëse Donald Trump ka shpallur “fitore”, SHBA nuk ka arritur objektivat e deklaruara në fillim të luftës: neutralizimin e aftësisë së Iranit për sulme ndaj fqinjëve, shkatërrimin e programit bërthamor dhe krijimin e kushteve për ndryshim regjimi në Teheran.
Nga ana tjetër, Irani nuk pritet të bëjë lëshime të mëdha në këto pika.
Madje, ai ka lënë të kuptohet se mund të vazhdojë të përdorë Ngushticën e Hormuzit si mjet presioni ekonomik ndaj SHBA-së, pavarësisht superioritetit të saj ushtarak. /Telegrafi/
