Në Lindjen e Mesme, pushtimi është mëkati fillestar. Dhe, ata që mbështeteshin në këtë “stabilitet” të mbështetur nga ShBA-ja, tani e shohin atë duke u shembur nën këmbët e tyre
Lufta po përshkallëzohet në Lindjen e Mesme. Një numër i vdekjeve që tani arrin në mijëra në Iran dhe Liban. Çmimet e energjisë në rritje. Gjiri i bllokuar nga goditjet iraniane. Është një nga ato periudha që ndihet si tronditje, e pakuptueshme, jashtë kontrollit. Por, në thelb, ekziston një logjikë e thjeshtë: gjithçka që po shpaloset është rezultat i pushtimit të palestinezëve nga Izraeli.
Teksa përhapet zjarri, lidhja me Palestinën bëhet e paqartë. Por, është e qartë se sa shumë stabiliteti i Lindjes së Mesme është siguruar në kurriz të palestinezëve. Shikoni rajonin para 7 tetorit 2023. Politika e ShBA-së në Lindjen e Mesme u fokusua te “integrimi”: frenimi i Iranit, përfshirja e më shumë vendeve arabe për të normalizuar marrëdhëniet me Izraelin dhe krijimi, për rrjedhojë, i një blloku interesash ekonomike dhe sigurie nën ombrellën ushtarake të ShBA-së.
Irani do të izolohej nga kjo aleancë izraelito-arabe, dhe dosja e palestinezëve do të mbyllej. Vendet arabe do të jepnin vetëm mbështetje me fjalë, duke kërkuar garanci se do të ketë përpjekje drejt krijimit të shtetit palestinez ose që Bregu Perëndimor nuk do të aneksohej. Por, në realitet, ajo që ishte në plan ishte vazhdimi i pushtimit të territoreve palestineze përgjithmonë.
Besimi në qëndrueshmërinë e asaj status quo-je ka qenë gjithmonë mendim dëshiror: një formë mohimi se sa e paqëndrueshme, e paparashikueshme dhe shpërthyese do të mbetet gjithmonë situata nëse pushton dhe vendos koloni në tokat e tre milionë njerëzve në Bregun Perëndimor dhe Jerusalemin Lindor, dhe bllokon dhe izolon edhe rreth dy milionë të tjerë në Gazë. E gjithë kjo ndërkohë që nuk po punohet drejt ndonjë perspektive domethënëse për vetëvendosje.
E, pastaj, Hamasi goditi më 7 tetor dhe plani për të krijuar një Lindje të Mesme të re mbi kokat e palestinezëve u shpërbë plotësisht. Ky rregullim nuk mundi t’i rezistonte një sulmi ndaj Izraelit që shkaktoi një reagim të përgjakshëm nga qeveria izraelite si në Gazë ashtu edhe në Bregun Perëndimor, dhe i zbuloi botës mizorinë dhe mungesën e ndëshkimit të regjimit izraelit.
Sipas ligjeve të natyrës, pushtimi, aparteidi dhe sundimi përfundimtar i Izraelit mbi jetën e të gjithë palestinezëve nuk janë nën kontroll. Ky nuk është vetëm një krim moral, që ua merr njerëzve shtëpitë, jetët dhe dinjitetin, por edhe një marrëzi praktike. Dhe, kështu, rrethet koncentrike, me Palestinën në qendër, filluan të zgjerohen.
Pas 7 tetorit, Izraeli pretendoi se siguria e tij tani varej jo vetëm nga eliminimi i Hamasit në Gazë, por edhe nga të gjithë ata që Izraeli i konsideronte si përfaqësues të tij. Ai e ndoqi këtë mision në Liban dhe Siri pothuajse në të njëjtën mënyrë si në Gazë, duke pushtuar më shumë territor dhe duke vrarë mijëra civilë gjatë procesit.
Dhe, tani, me goditjet ndaj Iranit, Izraeli, me mbështetjen e ShBA-së, po e zgjeron më tej përkufizimin e asaj që kërkohet për sigurinë e tij – ndryshimi i regjimit në vendin që mbështet këta përfaqësues. Kjo edhe pse Benjamin Netanyahu tashmë ka gjithçka që kërkoi: e ka rrafshuar Gazën, është në rrugë drejt aneksimit de facto të Bregut Perëndimor dhe deri tani ka shmangur daljen në gjyq për korrupsion në Izrael ose arrestimin jashtë vendit, siç kërkohet nga Gjykata Penale Ndërkombëtare. Duke e reduktuar të gjithë rajonin në përkufizimin e tij arbitrar të asaj që është kërcënuese, Izraeli është zgjeruar deri në pikën që, në thelb, dikton fatin e të gjithë atij rajoni – dhe të pjesës tjetër të botës.
Përpjekja e dështuar për të imponuar mbytjen e qetë të çështjes palestineze është në rrënjë të asaj se pse fëmijët po vriten në Iran nga goditjet amerikane, pse vendet e Gjirit janë në një krizë historike, pse tani kushton më shumë të mbushësh makinën. Është arsyeja pse harta elektorale në Mbretërinë e Bashkuar po ndryshon dhe pse studentët në ShBA u futën në burg. Ka, natyrisht, faktorë përshpejtues: administratë veçanërisht e paqëndrueshme dhe supremaciste Trump, njësoj edhe qeveria e Netanyahut. Por, rrethanat që e sollën botën këtu i paraprijnë të dyjave: domethënë, një konsensus se Palestina është problem që mund të shtyhet për më vonë, ndërsa marrëveshjet tregtare, shitjet ushtarake dhe ndihma amerikane – si për Izraelin ashtu edhe për vendet arabe – krijojnë një rajon partnerësh të begatë të hegjemonisë amerikane.
Budallallëku i kësaj tani është i qartë. Sepse ajo që është zbuluar gjatë dy javëve të fundit apo më shumë është se këta partnerë dhe aleatë, edhe ata që normalizuan marrëdhëniet me Izraelin, si Emiratet e Bashkuara Arabe, nuk janë parë kurrë si partnerë, por si vartës: vende që pritet të paguajnë një çmim gjithnjë e më të lartë për fushatat e pamatura të Izraelit dhe ShBA-së. Jo vetëm kaq, atyre u kërkohet të bashkohen në luftën kundër Iranit dhe kërcënohen nëse nuk e bëjnë. “Shpresojmë që vendet e Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit të përfshihen më shumë, sepse kjo luftë është në oborrin e tyre”, postoi në X senatori republikan, Lindsey Graham. “Nëse jo, do të ketë pasoja”.
Çfarë goditje e rëndë për vendet që kanë vënë ekonomitë dhe hapësirën e tyre ajrore në dispozicion të pasojave të luftës ndaj Iranit, dhe tokat e burimet e tyre për bazat ajrore ushtarake të ShBA-së. Partneritetet e mbrojtjes funksionojnë vetëm në një drejtim: në dobi të agjendës së ShBA-së dhe aleatëve të saj.
Ka pakënaqësi në rritje në rajon për pabarazinë e kësaj marrëdhënieje. Por, ato do të bëhen domethënëse vetëm nëse këto vende rishikojnë bastin fillestar që u bë, dhe që tani nuk po jep rezultat – konfigurimin e marrëveshjeve politike, ekonomike dhe ushtarake drejt interesave të ShBA-së dhe, si rrjedhojë, të Izraelit, në vend që të ruajnë vendosmërinë e tyre si rajon dhe të koordinojnë grumbullimin e fuqisë pan-arabe. Një fuqi e tillë që mund të veprojë në emër të qytetarëve, të shprehë lidhjet dhe solidaritetet e tyre dhe t’i forcojë ata kundër fuqive që tani e mbajnë rajonin peng ndaj tekave të tyre.
Të pranosh dhe të bëhesh bashkëpunëtor në nënshtrimin e miliona arabëve në zemër të rajonit do të thotë të pranosh edhe nënshtrimin tënd. Të presësh që Izraeli ta menaxhojë këtë nënshtrim pa një rrjedhë të vazhdueshme skandalesh, vdekjesh, zhvendosjesh dhe dominim ushtarak në Palestinë dhe më gjerë, do të thotë të presësh në mënyrë jorealiste që radha jote, në një mënyrë apo në një tjetër, nuk do të vijë gjithashtu.
Theksoj se të gjitha këto rrugë çojnë përsëri te Palestina jo për të bërë një retorikë, por për të treguar rrugën drejt të vetmes mënyrë se si këto valë goditëse globale mund të përmbysen. Mungesa e paqes dhe vetëvendosjes për popullin palestinez është mëkati fillestar; gjithçka rrjedh prej andej. Netanyahu preferon të jetë në një gjendje të kushtueshme luftërash pa fund sesa të shohë një Palestinë të lirë. Qeveria e tij e ka lidhur Izraelin, Lindjen e Mesme dhe të gjithë botën me këtë krizë në zgjerim, në vend që të zgjidhë çështjen themelore.
