Shumica e njerëzve, megjithëse jo të gjithë, duan që kjo luftë të përfundojë sa më shpejt të jetë e mundur. Por me çfarë kushtesh? Këtu ndryshojnë qëndrimet, shkruan BBC.
Synimet e luftës së presidentit Donald Trump kanë qenë disi të errëta, duke u dukur se luhaten midis një kufizimi të thjeshtë të programit bërthamor të Iranit, kapitullimit ndaj të gjitha kërkesave të SHBA-së dhe Izraelit, dhe rënies totale të regjimit të Republikës Islamike.
Deri më tani, Irani as nuk është kapitulluar dhe as nuk është shembur. Por ushtria e tij është dobësuar rëndë nga 16 ditë bombardimesh precize të pamëshirshme, transmeton Telegrafi.
Bisedimet indirekte midis SHBA-së dhe Iranit në Gjenevë në shkurt, të ndërmjetësuara nga Omani, po bënin përparim në dosjen bërthamore.
Autoritetet e Omanit thonë se Irani ishte i përgatitur të bënte lëshime të mëdha, që ofruan siguri të konsiderueshme se Teherani nuk po ndiqte një armë bërthamore.
Ajo që Irani nuk ishte i përgatitur të diskutonte ishte kufizimi ose anulimi i programit të tij të raketave balistike dhe as mbështetja e tij për grupet e ndërmjetësuara në rajon, si Huthët në Jemen ose Hezbollahu në Liban.
Në një botë ideale për Uashingtonin dhe për shumë nga aleatët e tij, kjo luftë përfundon me rënien e sundimit të ajatollahëve, që do të zëvendësohet shpejt nga një qeveri paqësore, e zgjedhur në mënyrë demokratike, që nuk përbën më kërcënim për popullin e saj ose fqinjët e saj. Por që nga e hëna, kjo nuk tregon shenja se do të ndodhë.
Një rezultat tjetër më i mirë për SHBA-në do të ishte nëse një Republikë Islamike e dëmtuar rëndë do të modifikonte sjelljen e saj, do të ndalonte keqtrajtimin e qytetarëve të saj dhe do t’i jepte fund mbështetjes për milicitë radikale në rajon.
Përsëri, kjo duket e pamundur pasi Irani zgjodhi si udhëheqësin e saj të ri suprem, një njeri që ka shumë të ngjarë të irritojë Uashingtonin në formën e Mojtaba Khamenei-t, djalit të paraardhësit të tij të ndjerë, Ajatollah Ali Khamenei.
Me rritjen e çmimeve globale të naftës, një ngushticë të Hormuzit të bllokuar pjesërisht dhe shqetësimin në rritje në vend se Amerika po përfshihet në një konflikt tjetër të kushtueshëm në Lindjen e Mesme, do të ketë presion në rritje mbi presidentin Trump për ta ndërprerë këtë luftë.
Por do të jetë e vështirë për të ta paraqesë atë si diçka tjetër përveç një dështimi nëse regjimi në Teheran mbijeton, i pandëshkuar dhe sfidues. Irani
Irani dëshiron që lufta të ndalet sa më shpejt të jetë e mundur, por jo me çdo çmim – pra jo nëse kjo do të thotë dorëzim ndaj të gjitha kërkesave të Uashingtonit.
Ai e di që ndoshta ka “durimin strategjik” për të mbijetuar Trumpin në këtë luftë, plus që ka edhe gjeografinë në anën e tij.
Irani ka vijën bregdetare më të gjatë se çdo shtet tjetër i Gjirit dhe ka aftësinë të kërcënojë anijet – të cilat në kohë normale transportojnë rreth 20% të furnizimeve botërore me naftë – për një kohë të pacaktuar, ndërsa kalojnë nëpër pikën e ngushtë të Ngushticës së Hormuzit.
Thirrja e presidentit amerikan drejtuar vendeve për të ardhur dhe për të ndihmuar në përballimin e pasojave të një lufte që ai bashkë-filloi me Izraelin po përballet me ngurrim.
Mbretëria e Bashkuar, Evropa dhe vende të tjera janë të kujdesshme të rrezikojnë marinat e tyre, duke shoqëruar anije tregtare përmes Ngushticës, kur ato nuk e mbështetën këtë luftë që në fillim.
Zyrtarisht, Irani thotë se lufta duhet të përfundojë me një garanci të fortë se nuk do të sulmohet përsëri, dhe gjithashtu dëshiron dëmshpërblime lufte për dëmet me vlerë miliarda dollarë të shkaktuara nga sulmet ajrore amerikane dhe izraelite.
Ndoshta e di se nuk do të marrë asnjërën. Por udhëheqja e Republikës Islamike të Iranit dhe Korpusi i Gardës Revolucionare (IRGC) e saj duhet vetëm të mbijetojnë në këtë konflikt për të qenë në gjendje ta paraqesin atë para popullit të tyre dhe botës si një fitore.
Nga tre kombet ndërluftuese – SHBA-ja, Irani dhe Izraeli – izraelitët duket se nuk po nxitojnë shumë për t’i dhënë fund kësaj lufte. Ata duan të shohin sa më shumë të jetë e mundur nga rezervat e raketave balistike të Iranit të shkatërruara, së bashku me depot e magazinimit, qendrat e komandës dhe kontrollit, vendet e radarëve dhe bazat e IRGC-së.
Sigurisht, të gjitha këto mund të rindërtohen kur të ndalen të shtënat, kështu që Izraeli dëshiron që Irani të kuptojë se ka një kosto të rëndë për ta bërë këtë, domethënë që Forcat Ajrore Izraelite janë mjaft të afta të kthehen dhe t’i bombardojnë ato përsëri brenda pak muajsh.
Izraeli i sheh raketat e Iranit dhe programin e tij të dyshimtë bërthamor si një kërcënim ekzistencial.
Irani ka – ose të paktën kishte, deri në fillimin e kësaj lufte – një industri shumë të zhvilluar vendase të raketave dhe dronëve.
Irani gjithashtu ka pasuruar uranium në pastërti 60%, shumë përtej nivelit të nevojshëm për energjinë bërthamore civile.
Së bashku, qeveria e kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu i sheh këto kërcënime binjake si diçka me të cilën Izraeli nuk mund të jetojë.
Shtetet arabe të Gjirit – Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Katari, Bahreini, Kuvajti dhe Omani – mendonin se mund të jetonin me Republikën Islamike përballë ujit. Deri tani.
Ata janë të tërbuar që, pavarësisht refuzimit për të mbështetur këtë luftë kundër Iranit, ata ende janë përballur me bombardime pothuajse të përditshme nga dronët dhe raketat e Iranit.
Vetëm në orët e para të kësaj të hëne, ministria saudite e mbrojtjes raportoi se kishte kapur më shumë se 60 predha të drejtuara në territorin e saj.
“Një vijë e kuqe është kaluar. Nuk ka besim zero midis nesh dhe Teheranit dhe nuk mund të kemi marrëdhënie normale me ta pas kësaj”, tha një zyrtar i Gjirit. /Telegrafi/
