Ndërsa mijëra të rinj në disa vende evropiane po dalin në rrugë për të kundërshtuar kostot e larta të jetesës, krizën e banimit dhe problemet në arsim, në Zvicër situata paraqitet ndryshe.
Ekspertët thonë se pakënaqësitë ekzistojnë edhe te të rinjtë zviceranë, por sistemi politik dhe mundësitë për pjesëmarrje demokratike ndikojnë në mënyrën se si ata i shprehin kërkesat e tyre.
Një valë protestash të të rinjve ka përfshirë ditët e fundit disa vende evropiane, përfshirë Francën, Italinë, Belgjikën, Portugalinë dhe Shqipërinë.
Sipas një analize të publikuar nga mediumi zviceran 20 Minuten, pyetja që shtrohet është pse këto protesta nuk po marrin të njëjtën përmasë në Zvicër, transmeton Telegrafi.
Në shumë vende, të rinjtë po kundërshtojnë rritjen e kostos së jetesës, vështirësitë për të gjetur banesa të përballueshme, pabarazinë sociale dhe mungesën e perspektivave për të ardhmen.
Megjithatë, sipas studiuesve të protestave, shkaqet e pakënaqësisë janë të ngjashme në shumë vende, ndërsa mënyra e organizimit dhe reagimi i institucioneve ndryshojnë.
Pse të rinjtë në Zvicër nuk protestojnë në të njëjtën mënyrë?
Një nga shpjegimet lidhet me sistemin politik zviceran, i cili u mundëson qytetarëve të ndikojnë drejtpërdrejt në vendimmarrje përmes iniciativave popullore dhe referendumeve.
Politologët vlerësojnë se këto mekanizma krijojnë më shumë mundësi për t’i shprehur kërkesat përmes institucioneve, pa qenë gjithmonë e nevojshme që pakënaqësia të shndërrohet në protesta të mëdha.
Gjithashtu, sistemi federal zviceran u ofron qytetarëve disa nivele ku mund të adresojnë shqetësimet e tyre, nga komunat dhe kantonet deri te autoritetet federale.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se të rinjtë në Zvicër janë të kënaqur me situatën. Edhe në këtë vend, çështje si kostoja e banimit, ndryshimet klimatike dhe perspektivat ekonomike kanë nxitur demonstrata dhe lëvizje qytetare.
Sipas studiuesve të cituar në raportimet e mediave zvicerane, problemet ekonomike dhe sociale janë ndër faktorët kryesorë që po i shtyjnë të rinjtë të protestojnë.
Rritja e çmimeve, qiratë e larta dhe shqetësimet për cilësinë e arsimit po krijojnë pakënaqësi te një pjesë e brezit të ri.
Në disa vende, protestat kanë marrë edhe karakter politik, me kërkesa për ndryshime në qeverisje dhe reagime më të forta ndaj korrupsionit.
Ekspertët paralajmërojnë se, kur institucionet nuk u përgjigjen kërkesave të qytetarëve, protestat mund të zgjerohen dhe të vazhdojnë për një periudhë më të gjatë.
Protestat në Zvicër janë më pak të dhunshme, por jo domosdoshmërisht më të rralla
Sipas analizave të publikuara nga mediat zvicerane, demonstratat në Zvicër përgjithësisht zhvillohen në mënyrë më paqësore sesa në disa vende të tjera evropiane.
Kjo lidhet me kulturën politike, mundësitë e pjesëmarrjes demokratike dhe mënyrën se si autoritetet i trajtojnë tubimet publike.
Megjithatë, Zvicra nuk është e përjashtuar nga protestat. Në vitet e fundit janë organizuar demonstrata për klimën, kushtet e punës, bujqësinë dhe zhvillimet ndërkombëtare.
Pra, dallimi kryesor nuk është domosdoshmërisht mungesa e pakënaqësisë, por mënyra se si ajo shprehet dhe kanalet përmes të cilave qytetarët përpiqen të ndikojnë në politikë.
Ndërsa vala e protestave vazhdon në Evropë, mbetet të shihet nëse pakënaqësitë e të rinjve do të nxisin mobilizime të reja edhe në Zvicër./Telegrafi/
