Lirim Begzati, me dy dekada përvojë në administratën zvicerane, ka botuar një libër me 336 faqe dhe 1.000 pyetje-përgjigje, përmes të cilit synon t’ua lehtësojë shqiptarëve njohjen me sistemin juridik dhe administrativ të Zvicrës.
Njohja me ligjet dhe procedurat administrative të Zvicrës shpeshherë paraqet sfidë për komunitetin shqiptar që jeton në këtë shtet. Përballja me një sistem juridik kompleks, dokumentacionin zyrtar në gjuhë të huaj dhe afatet që duhet respektuar mund të sjellë pasoja të drejtpërdrejta për qytetarët, veçanërisht kur mungon informacioni i nevojshëm.
Pikërisht për t’iu përgjigjur kësaj nevoje, avokati dhe përkthyesi gjyqësor, Lirim Begzati, me prejardhje nga Maqedonia e Veriut dhe i vendosur në rajonin e Neuchâtel-it, ka botuar një udhëzues praktik për të drejtën zvicerane, të shkruar tërësisht në gjuhën shqipe, shkruan Arcinfo.
Libri mban titullin “E drejta zvicerane në 1.000 pyetje dhe përgjigje” dhe përbëhet nga 336 faqe. Ai u dedikohet më shumë se 200 mijë shqipfolësve që jetojnë në Zvicër, të cilët përmes këtij botimi do të kenë mundësi të njihen më lehtë me ligjet, të drejtat dhe detyrimet që burojnë nga legjislacioni zviceran.
Ideja e këtij botimi lidhet me vështirësitë konkrete me të cilat përballen shumë pjesëtarë të komunitetit shqiptar në jetën e përditshme. Një afat i humbur për paraqitjen e një ankese, një formular i plotësuar gabimisht apo një procedurë e keqkuptuar administrative mund të ndikojë drejtpërdrejt në ushtrimin e të drejtave të qytetarëve.
Përmes një formati me pyetje dhe përgjigje, Begzati synon që çështjet juridike, të cilat shpesh duken të ndërlikuara për personat që nuk e njohin mirë sistemin zviceran, t’i bëjë më të kuptueshme dhe më të qasshme për lexuesit shqiptarë.
Dy dekada përvojë në administratën e Neuchâtel-it
Lirim Begzati ka një përvojë të gjatë profesionale në fushën e drejtësisë, administratës dhe çështjeve të migracionit. Për rreth 20 vjet ka punuar në Departamentin e Ekonomisë dhe Veprimit Social të kantonit të Neuchâtel-it, ku është marrë me çështje që lidhen me migracionin dhe integrimin, transmeton Telegrafi.
Kjo përvojë shumëvjeçare në administratën publike i ka mundësuar të njihet nga afër me funksionimin e institucioneve zvicerane, procedurat administrative dhe vështirësitë me të cilat përballen personat me prejardhje të huaj gjatë komunikimit me autoritetet.
Përveç profesionit të avokatit, Begzati ushtron edhe veprimtarinë e përkthyesit gjyqësor, një fushë që kërkon njohuri të thella të terminologjisë juridike dhe të sistemeve ligjore.
Pas përfundimit të angazhimit të tij në administratën kantonale, në vitin 2016 ai vendosi të hapë zyrën e tij ligjore, duke vazhduar punën në fushën e këshillimit dhe shërbimeve juridike.
Pikërisht gjatë këtij angazhimi profesional, përballja me pyetjet dhe problemet e qytetarëve shqiptarë duket se ka ndikuar në krijimin e idesë për një botim të tillë.
Një udhëzues për ta kuptuar më lehtë sistemin zviceran
Për shumë shqiptarë që jetojnë në Zvicër, njohja e gjuhës së vendit nuk nënkupton domosdoshmërisht edhe kuptimin e plotë të terminologjisë juridike apo të procedurave administrative.
Kjo bëhet veçanërisht e rëndësishme në situatat kur qytetarët duhet të komunikojnë me institucionet, të plotësojnë dokumente zyrtare, të paraqesin kërkesa apo të reagojnë brenda afateve të përcaktuara ligjore.
Në këto raste, mungesa e informacionit mund të krijojë paqartësi dhe të vështirësojë mbrojtjen e të drejtave të tyre.
Botimi i Begzatit synon të shërbejë si një pikë referimi për shqipfolësit, duke u ofruar atyre mundësinë që çështjet e së drejtës zvicerane t’i lexojnë dhe t’i kuptojnë në gjuhën e tyre amtare.
Me 1.000 pyetje dhe përgjigje të përmbledhura në 336 faqe, libri paraqet një përpjekje për ta afruar legjislacionin zviceran me një komunitet të madh që jeton dhe vepron brenda këtij sistemi.
Përmes këtij projekti, Lirim Begzati synon të kontribuojë në informimin juridik të shqiptarëve në Zvicër dhe t’ua lehtësojë orientimin në një sistem, ku njohja e të drejtave dhe respektimi i detyrimeve janë thelbësore për jetën e përditshme.
Publikimi i një udhëzuesi të tillë në gjuhën shqipe përbën një mundësi shtesë për komunitetin shqiptar që të ketë qasje më të lehtë në informacionin juridik dhe të kuptojë më mirë mënyrën se si funksionojnë ligjet dhe institucionet e shtetit zviceran./Telegrafi/