Ballina Lajme Bota/Rajoni Zbulimi i studiuesve nga të dhënat satelitore, Covid-19 mund të jetë përhapur...

Zbulimi i studiuesve nga të dhënat satelitore, Covid-19 mund të jetë përhapur më herët në Kinë

65
SHPËRNDAJE

Një rritje dramatike e makinave rreth spitaleve të mëdha në Wuhan, vjeshtën e kaluar, tregojnë se Covid-19 mund të ketë qenë i pranishëm dhe është përhapur në Kinën Qendrore shumë kohë para se shpërthimi të raportohej për herë të parë në botë.

Ky përfundim vjen pas një studimi të ri të kryer nga Shkolla Mjekësore Harvard. Duke përdorur teknika të ngjashme me ato të punësuara nga agjencitë e inteligjencës, ekipi hulumtues analizoi pas studimet imazhet komerciale satelitore dhe “vëzhgoi një rritje dramatike të makinave jashtë 5 spitaleve kryesore të Wuhan-it, në fund të verës dhe fillim vjeshtës të vitit 2019”, shprehet Dr John Brownstein, i cili analizoi të dhënat nga pamjet e regjistruara nga 1085 satelitë.

Sipas ekipit të studimit, vendet e parkingut filluan që të populloheshin dhe një gjë e tillë po ndodhte edhe nëpër spitale. Rezultatet tregonin se më 10 tetor 2019 në spitalin Tianyou në Wuhan ndodheshin të parkuara 285 makina. Pra, 67 për qind më shumë se 171 makinat e regjistruara në të njëjtën ditë, një vit më parë.

“Diçka po ndodhte në tetor. Është e qartë se ka pasur një shkallë të përçarjes sociale që po ndodhte shumë përpara asaj që u identifikua si fillimi i pandemisë koronavirus”, u shpreh Brownstein, zyrtari kryesor i inovacionit në Spitalin e Fëmijëve Boston dhe drejtori i Laboratorit të Epidemiologjisë llogaritëse të qendrës mjekësore.

Menjëherë sapo u përhap në Kinë dhe mori masat për parandalimin e tij, Covid-19 u përhap me shpejtësi rreth e qark globit dhe më shumë se 7 milionë persona në të gjithë botën rezultojnë të infektuar deri më tani.

Gjithashtu ka edhe 406.776 persona që kanë humbur jetën si pasojë e koronavirusit. Zyrtarët në Kinë nuk e njoftuan formalisht Organizatën Botërore të Shëndetësisë rreth sëmundjes së pazakontë deri më 31 dhjetor.

Për këtë arsye shteti kinez është kritikuar gjerësisht nga vendet e tjera të prekura, kryesisht nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Origjina e një virusi të ri është kaq e vështirë për tu zbuluar, por shkencëtarët, ekspertët në të gjithë botën po garojnë për të zbuluar sekretet e patogjenit të njohur zyrtarisht si SARS-CoV2. Detyra për studiuesit është bërë shumë më e komplikuar nga refuzimi i qeverisë kineze për të bashkëpunuar plotësisht me autoritetet shëndetësore perëndimore dhe ndërkombëtare, thanë zyrtarë amerikanë dhe të OBSH.

“Mbulimi i raportimit fillestar të virusit nga qeveria kineze është vetëm një shembull i sfidave të paraqitura nga armiqësia e Partisë Komuniste Kineze ndaj transparencës,” tha një zëdhënës i Departamentit të Shtetit për ABC News. “Qeveria kineze ka një përgjegjësi të ndajë informacionin mbi virusin dhe të mbështesë vendet, pasi bota i përgjigjet COVID-19.”

Ndërkohë nga ana tjetër, Brownstein dhe ekipi i tij hulumtues përdorën imazhe satelitore në 2015-n për të hetuar sesi sistemet e kujdesit shëndetësor mund të parashikonin shpërthime të sëmundjeve të ngjashme me gripin.

Elaine Nsoesie është një profesor global i shëndetësisë në Universitetin e Bostonit i cili punoi me Brownstein në të dy projektet dhe është shprehur: “Ne më parë e përdorëm këtë metodë për të matur indirekt aktivitetin e sëmundjes duke monitoruar përdorimin e parkingut në një spital në Kili, Argjentinë dhe Meksikë”.

“Duke përdorur të dhënat, ne ishim në gjendje të parashikonim sëmundjet e  ngjashme me gripin gjatë disa viteve”, shtoi studiuesi.

Për atë studim, shkencëtarët rishikuan gati 3,000 imazhe satelitore nga 2010 deri në 2013, përsëri, duke matur trafikun e makinave në spitale. Ata arritën në përfundimin se pikat e trafikut përkojnë me një shpërthim sëmundjesh të ngjashme me gripin.

“Ne kemi nevojë për metoda të reja dhe inovative për parashikimin e sëmundjes,” tha profesoresha e epidemiologjisë Anne Rimoin, drejtoresha e Qendrës për Shëndetin Global dhe Emigrant në UCLA. “Në këtë rast specifik, të dhënat për ngjarje të tilla si rritja e trafikut spitalor mund të shërbejnë si tregues të hershëm që vijnë nga sëmundja. Imazhet satelitore me rezolucion të lartë mund të jenë jashtëzakonisht të dobishme për të kuptuar përhapjen e sëmundjes dhe zbatimin e masave të kontrollit.

-----