Ballina Lajme Bota/Rajoni ANALIZA: Si ta humbësh një shtet europian

ANALIZA: Si ta humbësh një shtet europian

34
SHPËRNDAJE
- Sponsor gjeneral -

Nga Yanis Varoufakis

“Kjo nuk është kohë për trishtim, ne jemi shumë të inatosur”, më tha kohët e fundit kreu i një njësie të kujdesit intensiv,  në një spital në zonën time elektorale të Selanikut. Së bashku me stafin e tij të mjekëve dhe infermierëve të përkushtuar, ai nuk kishte fjetur natën e kaluar, të cilën e  përshkroi si  “Nata jonë e Shën Bartolomeut”. E pyeta pse po tymoste. “Kam humbur një 43 vjeçar që mund të ishte shpëtuar”,  u përgjigj ai me zemërim, duke shtuar: “Por janë gënjeshtrat, gënjeshtrat e mallkuara dhe propaganda që më çmendin”.

----

Greqia e pati një valë të parë të mirë të covid-19, por vala e dytë  e kapi qeverinë krejt të papërgatitur. Të brendshmit në spitalet në Greqinë veriore, si shefi i ICU me të cilin fola, tani krahasojnë situatën e tyre me Italinë veriore në fillim të pranverës.

Por pak informacion në lidhje me tmerret aktuale depërton në domenin publik. Një arsye është që menaxherët e spitaleve të caktuar nga qeveria kërcënojnë stafin me pasoja të rënda, nëse flasin për mediat. Një tjetër është se gjatë pandemisë, mediat janë bërë plotësisht të varura nga grantet e mëdha që Ministria e Informacionit (Orwell jeton!) Shpërndan me qejfin e ministrit.

Në javët e fundit, policia ka filluar hetimin e personelit mjekësor,  i cili kishte njoftuar greva të vogla simbolike për të protestuar ndaj mungesave të stafit. Ndërsa 17 Nëntori, 47 vjetori i një kryengritjeje studentore antifashiste – dhe një pikë qendrore për protestuesit në Greqi çdo vit – po afrohej, policia lëshoi ​​një ndalim katër-ditor në mbarë vendin për mbledhjet në natyrë,  të më shumë se katër personave.

Pandemia ishte justifikimi; vulosja e mospajtimit ishte arsyeja.

MeRA25, partia që unë drejtoj, pati një debat të brendshëm të gjatë se si t’i përgjigjej dekretit drakonian. Ne vendosëm për një përgjigje të moderuar. Ne do t’u bënim thirrje anëtarëve të publikut, partisë sonë dhe krahut tonë rinor që të qëndrojnë larg, duke respektuar kufizimet kundër përçimit të virusit.

Por për të sfiduar armatimin e pandemisë në ndalimin e  të gjitha protestave, veçanërisht nga personeli mjekësor, shtatë nga anëtarët tanë të parlamentit do të ecnin përgjatë rrugës tradicionale të marshimit, të kompletuar me maska ​​dhe distancë të gjerë sociale. Meqenëse Kushtetuta u garanton parlamentarëve lirinë e lëvizjes, vendimi ynë ishte sa i përgjegjshëm, ashtu edhe ligjor.

Gjatë marshimit tonë simbolik, qindra policë dhe police të rinj, duke sfiduar të gjitha rregullat e distancës sociale, u përpoqën të pengonin shtatë deputetët tanë. Ndërsa po i afroheshim fundit të rrugës, u bllokuam  nga një zinxhir njerëzor prej më shumë se një mijë policësh. Ndërkohë, kryeministri, presidenti dhe 20 persona të tjerë shëtitën në rrugën drejt Politeknikut të Athinës për të vendosur një kurorë. Shtatë orë më vonë, deputetët tanë ishin ende të bllokuar nga një forcë e madhe policie, edhe pasi rruga u hap për trafik normal dhe  për njerëzit që merreshin me punët e tyre. Mesazhi ishte i qartë: Të drejtat kushtetuese të deputetëve të opozitës janë anuluar de facto.

Dëshmia se kjo nuk ishte rastësi erdhi në ditët në vijim. Më 25 nëntor, Dita Ndërkombëtare për Eliminimin e Dhunës ndaj Grave, ndërsa deputetët i dhanë bujë çështjes, policia jashtë arrestoi nëntë feministe të shquara, të distancuara nga shoqëria, për guximin të demonstronin në mbështetje të kauzës së njëjtë. Ndërkohë, zyra e prokurorit të rrethit njoftoi se deputetët e opozitës, duke përfshirë edhe mua, po hetoheshin për shkeljen e kufizimeve të lëvizjes të cilat, sipas Kushtetutës, nuk vlejnë për ne.

Tani qeveria ka përdorur shumicën e saj parlamentare për të shpërndarë të gjitha dyshimet e mbetura në lidhje me synimet e saj anti-demokratike, duke votuar për heqjen e imunitetit parlamentar të një prej deputeteve tona  dhe tërheqjen e saj nëpër gjykata për diçka, që tha në parlament. Dhe fjalët e saj ndodhën të ishin të vërteta, përveçse ishin të mbrojtura: provokatorët e policisë, me kapuç dhe të veshur si anarkistë, janë regjistruar duke u përzier me demonstrues dhe herë pas here duke nxitur dhunë. As në vitet e trazuara të 1960-ës një deputeti nuk iu  hoq imuniteti  ligjor për fjalët e thëna në dyshemenë e parlamentit tonë.

Vetëm një vit më parë po lexoja librin e Ece Temelkuran, “Si të Humbim një Vend: 7 Hapat nga Demokracia në Diktaturë”, një rrëfim pikëllues  i  zbritjes së Turqisë në një diktaturë parlamentare. Pak e dija atëherë se, një vit më vonë, libri i saj do të bënte jehonë si një dokumentar i zhvillimeve,  këtu në Greqi. Shenjat filluan të shfaqen shpejt pasi qeveria konservatore e Demokracisë së Re mori detyrën, shumë përpara pandemisë.

Policia e trazirave pushtoi kampuset universitare për të kënaqur krahun e djathtë të partisë qeverisëse. Pothuajse çdo stacion televiziv dhe radiofonik përsëriste thuajse skllavërisht frazën se qeveria e re “do ta bënte Greqinë përsëri të madhe”. Refugjatët e mjerë u quajtën nga ministrat e qeverisë si “pushtues të paligjshëm”, duke përshpejtuar urdhrin e paligjshëm dhe vrasës të dhënë në Rojës Bregdetare të  Greqisë për të zmbrapsur në detet e stuhishme anije të vogla,  të mbingarkuara me burra, gra dhe fëmijë të dëshpëruar.

Ndërkohë, erërat e sëmura po fryjnë në sistemin e drejtësisë. Në fillim të vitit 2020, mandati i presidentit skadoi. Qeveria, pasi ka pasur sukses në ndryshimin e Kushtetutës në mënyrë që të mund të zgjedhë presidentin e ri me një shumicë të thjeshtë parlamentare, zgjodhi si kandidatin e saj presidentin e përkohshëm,  të Këshillit të Shtetit. Në fakt, mesazhi për gjyqtarët më të lartë, të cilët përballen me pension të detyrueshëm në moshën 67 vjeçare, ishte: Frenohuni nga vendimi kundër qeverisë dhe një punë e palodhur ju pret.

Në një kohë kur Europa liberale po shqetësohet për Hungarinë dhe Poloninë, të cilat po vënë veton në buxhetin e BE-së në mbrojtje të regjimeve të tyre joliberale, askush nuk duket se po vëren se vendet e tjera anëtare të BE-së, si Greqia, po shkojnë pas tyre. Në vitin 2015, unë komentova se tanket nuk ishin më të nevojshme për të përmbysur demokracinë Greke. Mbylljet e bankave mjaftuan.

Pesë vjet më vonë, kalimi në diktaturën postmoderne parlamentare ka avancuar mirë. Disa ditë më parë, në Ditën e Forcave të Armatosura, imazhi  i një tanku, së bashku me aeroplanë luftarakë dhe raketa, ishin  projektuar kundër fasadës së Parlamentit të Greqisë. Atje, përpara Sheshit Syntagma, tradicionalisht vendi i demonstratave pro-demokracisë dhe paradave të tankeve që shënuan vazhdimisht pezullimin e demokracisë, shkrimi ishte  në mur.(Project Syndicate, gazeta Si)

*Yanis Varoufakis, ish-ministër i Financave i Greqisë, është udhëheqës i partisë MeRA25 dhe Profesor i Ekonomisë në Universitetin e Athinës.

----- ----